نيروي هوايي افغانستان

تعداد پرسنل نيروي هواييي افغانستان در خلال سالهاي 1985 الي 1986 حدود 7000 نفر تخمين زده شده است كه اين تعداد شامل پرسنل يگانهاي پدافند هوايي نيز ميگردد.اين نيرو در ان سالها داراي150 فروند هواپيماي نظامي بودهاست كه تمامي ان 150 فروند را هواپيماهاي فرسوده ساخت شوروي تشكيل ميداده است.كه به اين صورت سازماندهي گشته بودند:

4 اسكادران ميگ 17 (Fresco C) مجموعا -50 فروند

3 اسكادران ميگ 21 (Fishbed)- مجموعا 40 فروند

2 اسكادران سوخو7 بي (Fitter A) -مجموعا 25 فروند

1 اسكادران سوخو 17 (Fitter C)-مجموعا 12 فروند

3 اسكادران بمب افكنهاي سبك-مجموعا 20 الي 28 فروند

15 الي 26 فروند هواپيماي ترابري

همچنين نيروي هوايي افغانستان در ان زمان شامل 30 فروند هليكوپتر تهاجمي از انواع mi 4s,mi 8s,mi 24s ميشده است.

ونيز شامل تعداد نامعلومي هواپيماي شناسايي و اموزشي نيز بوده است.

يگانهاي پدافند هوايي نيز شامل انواع توپهاي ضد هوايي و موشكهاي سطح به هواي ساخت شوروي بوده اند.

بنا بر گزارشات در ان سالها حدود 5000 نفر مستشار و نيروي نظامي اهل كشورهاي چكسلواكي و كوبا علاوه بر نيروهاي شوروي وظيفه نگهداري و تعميرات تجهيزات نيروي هوايي افغانستان را بر عهده داشته اند و به دليل اينكه اموزش و تمرين خلبانان و ساير پرسنل نيروي هوايي افغانستان در سطح بسيار پاييني قرار داشت انها اجازه دسترسي به تجهيزات پيشرفته را نداشتند و كليه پرواز ها با اجازه و زير نظر مستشاران خارجي انجام ميشد.اما با اين حال در جولاي سال 1985 دو خلبان افغاني موفق شدند با دو فروند هليكوپتر ميل 24 دي به خاك پاكستان متواري گردند.

و در اوايل دهه 90 ميلادي نيروي هوايي افغانستان متشكل از 12 اسكادران كه مجموعا شامل 120 فروند جنگنده روسي (Mig-21, Su-7, Su-20, Su-22) بوده است.همچنين داراي 12 فروند هواپيماي ترابري از نوع انتوف 12 بوده است كه توسط كارشناسان شوروي به جايگاهاي حمل كننده بمب مجهز شده بودند و قادر بودند هر يك 38 بمب 250 كيلوگرمي را حمل نمايند.و نيز 5 اسكادران هواپيماي ترابري كه مجموعا 60 فروند و از انواع هواپيماهاي An-12, An-26, An-32, Yak-40 را شامل ميشده است.
و نيز 9 اسكادران هليكوپتر كه متشكل از حدود 100 فروند هليكوپتر ميل 8 و ميل 17 و 14 فروند هليكوپتر تهاجمي ميل 24 بوده است.

و اما در اواسط دهه نود نيروي هوايي افغانستان به دليل خروج مستشاران و كارشناسان شرقي از ان كشور از هم پاشيد و تعدادي از جنگنده ها و تجهيزات ان نيرو توسط كارشناسان روسي قبل از خروج از افغانستان نابود شدند و تعدادي نير كه باقي ماندند در خلال جنگ داخلي توسط گروهاي مختلف شبه نظامي به غارت رفتند.
حدود 40 فروند جنگنده و هليكوپتر باقيمانده به دست نيروهاي طالبان افتادند.كه شامل مدلهاي زير بودند:

سوخو 20

سوخو 22(مدل صادراتي سوخو 17)

ميگ 21

همچنين طالبان تعداي جت اموزشي l-39 را تبديل به هواپيماي بمب افكن كردند.

در سال 2001-2000 تخمين زده ميشود كه نيروهاي طالبان 20 فروند جنگنده شامل ميگ 21 و سوخو 22 و 5 فروند جت اموزشي l-39 تبديل شده در اختيار داشته است و همچنين نيروهاي متحد جبهه اسلامي شمال نيز حدود 30 فروند سوخو 22 و 30 فروند ميگ 21 و10 فروند l-39 را در اختيار خود داشته اند.
تمام اين جنگنده ها بسيار مسن و براي پرواز بسيار غير قابل اعتماد بوده اند.و بسياري از انان نيز براي استفاده از قطعتشان در ساير جنگنده ها يي كه در عملياتهاي معدودي بكار برده ميشدند اوراق شده بودند.

طالبان از اين جنگنده ها فقط براي حمله عليه اهداف زميني استفاده ميكردند و معمولا اثر مخرب رواني كه در حريف ايجاد ميكردند از صدمات و خساراتي كه به مواضع انان وارد مينمودند تاثير گذار تر بوده است.افغانها فاقد سيستم هاي رادار زميني قوي و كارايي براي هدايت زميني جنگنده ها بودند و نيز توانايي عميلياتي نگهداشتن رادرار هاي جنگنده هاي خويش را نداشتند و از اينرو فقط قادر به حمله كردن به اهداف زميني بودند و همچنين براي نقل و انتقال نيرو و ادوات نظامي خويش از هليكوپترها و هواپيماهايشان استفاده مينمودند.

درگيري هاي تازه طالبان و نيروهاي متحد جبهه شمال در تابستان سال 2000 در شكل حملات پراكنده هوايي و بمباران مواضع يكديگر شكل گرفت.در روز 14 فوريه سال 2000 در بمباران ولايت پنجشير توسط نيروهاي طالبان 8 غير نظامي كشته شدند.

در اواسط ماه ژوئن سال 2000 طالبان حملات خود را در مناطق خوندوز از سر گرفتند و اينبار از جنگنده هاي خود براي پشتيباني نمودن از نيروهاي زميني خويش استفاده كردند.

و در اولين روز ماه جولاي سال 2000 طالبان حمله گسترده خود را از مناطق بگرام و چريكا(Charika) در حدود 30 كيلومتري از شمال شهر كابل اغاز نمودند و در اين حملات جنگنده هاي طالبان بارها به مناطق مسكوني حمله نموده و غير نظاميان زيادي جان خود را از دست دادند.و در روز 23 جولاي جنگنده هاي طالبان چندين روستا را در شمال افغانستان بمباران كردند كه بر اساس گزارشات 3 نفر غير نظامي كشته شده و 8 تن نيز مجروح گشتند.

و در روز 30 ام جولاي بمب افكنها و توپخانه سنگين قبل از اشغال روستاي Nahreen ان را به شدت در هم كوبيدند.

از روز 9 اگوست الي 5 سپتامبر سال 2000 جنگنده هاي طالبان پروازهاي زيادي اطراف و بر فراز شهرTaloqan قبل از تصرف نمود ان انجام دادند.و قبل از حمله گسترده طالبان به اين شهر جنگنده هاي طالبان بمب هاي زيادي را در اين شهر فرو ريختند.هيچ امار دقيقي از تعداد تلفات در اين حمله هوايي در دست نيست اما تعداد 60000 الي 75000 نفر در خلال حملات هوايي طالبان به مناطق شمالي افغانستان بي خانمان گشته اند.

و سرانجام اكثر جنگنده هاي موجود در افغانستان در پي حملات نيروهاي امريكا و متحدينش به طالبان موسوم به (Operation Enduring Freedom) در سال 2001 نابود گشتند.انچه كه پس از ان حمله از نيروي هوايي افغانستان بر جا ماند تعدادي خلبان بودند كه بسياري از انان از سال 1996 به اينطرف هيچ پروازي انجام نداده بودند كه پس از جنگ انان در پايگاه هوايي بگرام نزديك كابل به كار گماشته شدند.

از زماينكه در سال 2005 ايالات متحده امريكا اعلام نمود كه قصد بازسازي نيروي هوايي افغانستان و ساختن فرودگاه و تاسيسات زيربنايي براي ان و اهدا نمودن تعدادي جنگنده به افغانستان را دارد تا كنون هيچ گونه تجهيزات و وسايلي به افغانستان تحويل داده نشده است.و تا كنون كليه عمليتهاي هوايي صورت گرفته در افغانستان منحصرا توسط امريكا و هم پيمانانش صورت گرفته است.