نیروی هوای سرزمین پارس
یکی از مهمترین تحولات سالهای اخیر در ارتشهای دنیا، تلاش برای خودکفایی در ساخت تجهیزات مورد نیاز است که در عرصه دریا این خودکفایی، نمود و بروز بیشتری داشته است.
به گزارش گروه دفاع و امنیت مشرق، عملیات های آبی – خاکی از جمله مهمترین عملیاتهای نظامی به شمار آمده و در طول نبردهای صورت گرفته در تاریخ، این گونه عملیاتها نقش مهمی را تعیین طرف پیروز جنگ داشته است. برای مثال عملیات متفقین در سال 1944 میلادی در فرانسه و پیاده شدن در خاک این کشور یکی از بزرگترین عملیاتهای آبی خاکی در تاریخ محسوب می شد که مقدمه ای برای شکست آلمان نازی و پایان جنگ دوم جهانی بود. یکی از مولفه های بسیار مهم در این گونه عملیاتها شناورهای تهاجمی آبی خاکی هستند.

این ناوها در حقیقت یک سکوی شناور با قابلیت حمل نیروهای پیاده، زره پوش، هاورکرافت ها، بالگردها و همچنین پرنده های عمود پرواز هستند و به نوعی رکن اصلی در عملیات آبی خاکی را به عهده دارند . 

به غیر از کشورهای ابرقدرت که به صورت سنتی از این شناورها برای استعمار و تجاوز به ملتهای بی دفاع بهره می برند، کشورهای با توان نظامی کمتر نیز طراحی و ساخت این شناورها را در دستور کار خود قرار داده اند. در این مطلب با 5 گونه از این شناورها آشنا می شویم.

San Giorgio

شناورهای کلاس San Giorgio در تعداد 3 فروند به منظور استفاده نیروی دریایی ایتالیا توسط شرکت Fincantieri در این کشور ساخته شده است. این شناورها در نقش یک لنگرگاه متحرک آبی – خاکی برای نیروی دریایی ایتالیا عمل می کند.

شناورهای این کلاس 133 متر طول ، 20 متر عرض و 7600 تن وزن دارند. این شناورها توان حمل 6 فروند لندیگ کرافت به همراه یک قایق گشتی را دارند. در همین حال توان حمل 350 نیروی پیاده به همراه 30 کامیون میان وزن و یا 6 دستگاه زره پوش نیز برای این شناورها وجود دارد. این شناورها دارای 163 نفر خدمه نیز می باشند.

آشنایی با 5 گونه از شناورهای عملیات آبی _ خاکی+عکس

این شناورها توان حمل دو فروند بالگرد EH-101 یا سه فروند بالگرد سی کینگ و یا 5 فروند بالگرد AB-212 را دارند. این شناور از دو موتور دیزل هر کدام به قدرت 16800 اسب بخار نیرو گرفته و با سرعت 30 کیلومتر در ساعت بردی برابر با 14 هزار کیلومتر دارد. بر 3 شناور این کلاس 1 قبضه توپ 76 میلی متری به همراه دو توپ 25 میلی متری نصب شده است.

Juan Carlos I

کشتی تهاجمی آبی خاکی Juan Carlos I  توسط شرکت Navantia اسپانیا به منظور استفاده نیروی دریایی این کشور طراحی و ساخته شده است. 

این شناور اسپانیایی 232 متر طول ، 32 متر عرض و 27 هزار تن وزن دارد. یکی از توانایی های بسیار شاخص این کشتی قابلیت حمل 46 دستگاه تانک به مانند لئوپارد 2 است. این ناو همچنین توان حمل 900 سرباز را نیز دارد. ودر بخش شناورهای آبی خاکی این ناو توان حمل 5 فروند لندینگ کرافت را نیز دارد.

آشنایی با 5 گونه از شناورهای عملیات آبی _ خاکی+عکس

اما این ناو همچنین توان حمل هواپیماهای عمود پرواز هاریر را نیز دارد. به طور معمول 8 فروند هواپیمای هاریر، 4 فروند بالگرد شینوک و در صورت موجود بود یک فروند پرنده V-22 نیز توان عملیات از روی این ناو را دارند. 

در صورتی که به صورت خاص از این ناو برای حمل هواپیما استفاده بشود توان حمل 30 فروند هواپیما بر روی این ناو وجود دارد. در حال حاضر استرالیا نیز بر اساس طرح این ناو، در حال ساخت دو فروند شناور به نام کلاس کانبرا می باشد.

این کشتی به 4 توپ 20 میلی متر و همچنین سامانه پرتاب موشک های سطح به هوایی ESSM و یا RAM مجهز است. این شناور از دو دستگاه توربین گازی نیروی مورد نیاز خود را تامین می کند. برد این کشتی با سرعت 28 کیلومتر بر ساعت 17 هزار کیلومتر می باشد. 

این کشتی به یاد پادشاه سابق اسپانیا خوان کارلوس اول نامگذاری شده است و از سپتامبر 2010 میلادی در خدمت نیروی دریایی اسپانیا می باشد.

Dokdo

کره جنوبی چندین سال است که برنامه بسیار سنگین و بلند پروازانه ای را برای داشتن یک نیروی دریایی به منظور عملیات در آبهای آزاد به اجرا درآورده است. بزرگترین بخش از این برنامه دو فروند ناو تهاجمی آبی – خاکی کلاس Dokdo است که توسط صنایع سنگین Hanjin کره جنوبی ساخته می شود.

آشنایی با 5 گونه از شناورهای عملیات آبی _ خاکی+عکس

این شناور با وزن 18800 تن در حالت بارگیری کامل بزرگترین و سنگین ترین شناور نیروی دریایی ارتش کره جنوبی به حساب می آید. طول آن  199 متر و عرض آن 31 متر است. این ناو می تواند 10 تانک، 7 زره پوش، دو لندینگ کرافت و همچنین 700 تفنگدار دریایی را با خود حمل کند. 

در حال حاضر ترکیبی از بالگردهای UH-1H و UH-60 از روی این ناو عملیات می کنند اما امکان پرواز هواپیماهای عمود پرواز مثل هاریر و یا F-35B از روی این ناو نیز وجود دارد.

در بخش تسلیحاتی نیز دو سامانه دفاع نزدیک گل کیپر ساخت هلند و یک سامانه موشک سطح به هوای RIM-116 بر روی این ناو نصب شده است. این ناو از 4 موتور دیزل ترکیبی که هر کدام نیروی در حدود 10285 اسب بخار تولید می کند بهره برده و می تواند با سرعت 33 کیلومتر بر ساعت مسافتی در حدود 18500 کیلومتر را طی کند. 

در حال حاضر یک فروند از این ناو ها در خدمت نیروی دریایی کره جنوبی بوده و برنامه ها برای ساخت دو فروند دیگر نیز در حال اجرا است.

Oosumi

نیروی دریایی ژاپن نیز پس از سالها ماندن در لاک دفاع به دلیل شکست در جنگ دوم جهانی و قید و بندهای سیاسی به سرعت در مسیر پیشرفت و مدرن سازی قرار گرفته است و شناورهای پیشرفته ای توسط صنایع دریایی این کشور طراحی و ساخته شده است. کشتی های کلاس Oosumi وظیفه حمل قوای زرهی و مکانیزه به منظور عملیات آبی – خاکی را بر عهده دارند. 3 فروند از این ناوها توسط 4 شرکت ژاپنی طراحی و ساخته شده است.

آشنایی با 5 گونه از شناورهای عملیات آبی _ خاکی+عکس

وزن این ناوها در حالت بارگیری کامل 14 هزار تن ، طول آنها 178 متر و عرض آنها 25.8 متر است. این شناورها توان حمل 2 فروند هاورکرافت ، 10 تانک و 330 نفر نیروی پیاده را دارند. بر روی عرشه این ناو نیز 8 بالگرد قابلیت عملیات دارند. 138 نفر نیز خدمه خود ناو هستند.

در بخش تسلیحات نیز این ناو به دو سامانه فالانکس و دو مسلسل 12.7 میلی متری مجهز است. سیستم پیشران این ناو از دو موتور دیزل هر کدام به قدرت 26 هزار اسب بخار تشکیل شده است که سرعتی در حدود 41 کیلومتر بر ساعت را برای این ناو فراهم می کند.

تایپ 071

اما آخرین شناور تهاجم آبی – خاکی در لیست ما شناورهای تایپ 071 نیروی دریایی ارتش چین هستند . نیروی دریایی این کشور در سالهای اخیر گامهای بسیار بلندی را در بحث خودکفایی و مدرن سازی برداشته و این شناورها نیز بخشی از این تلاش به حساب می آیند. طول این شناورها 210 متر ، عرض آنها 28 متر و وزن آنها 20 هزار تن است.

شناورهای تایپ 071 قادر به حمل 15 تا 20 دستگاه زره پوش ، 500 تا 800 نفر نیروی پیاده ، 4 هاورکرافت و 2 لندینگ کرافت و همچنین 4 فروند بالگرد Z-8 هستند. 1 توپ 76 میلی متری به همراه یک توپ گاتلینگ 30 میلی متری تسلیحات این شناور را تشکیل می دهند.

آشنایی با 5 گونه از شناورهای عملیات آبی _ خاکی+عکس

این ناو از 4 موتور دیزل هر کدام به قدرت 47 هزار اسب بخار نیروی گرفته و می تواند با سرعت 33 کیلومتر در ساعت مسافتی در حدود 11 هزار کیلومتر را طی کند. در حال حاضر چین 3 فروند از این ناوها در خدمت داشته و 3 فروند دیگر از این شناورها نیز در حال ساخت هستند.
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و یکم آبان 1393ساعت 8:0 بعد از ظهر  توسط hosien  | 

2 شناور روسی که طی روزهای اخیر مهمان نیروی دریایی کشورمان هستند از جمله مدرن ترین و جدیدترین تولیدات صنایع نظامی این کشور بوده و از سامانه های آفندی و پدافندی بسیار پیشرفته و طراحی بدنه منطبق با اصول پنهانکاری بهره می برند.
گروه دفاع و امنیت مشرق - از روز دوشنبه، دو فروند شناور نظامی نیروی دریایی روسیه متعلق به ناوگان دریایی خزر این کشور وارد بندر انزلی شده و مورد استقبال رسمی مقامات رسمی کشورمان قرار گرفته اند. دو ناو روسی "داغستان" و "گراد سویاژسک" از جمله جدیدترین و پیشرفته ترین ناوهای ساخت روسیه هستند که با ترکیبی از طراحی پنهانکار و مجموعه قوی تسلیحاتی از جمله شناورهای قدرمتند در کلاس خود هستند. 

در این مطلب با این دو ناو که تا روز چهارشنبه میهمان جمهوری اسلامی ایران خواهند بود بیشتر آشنا خواهیم شد.

ناوچه موشک انداز گراد سویاژسک

این ناو روسی از کلاس ناوچه های موشک انداز "Buyan" است که با شماره بدنه 021 به تاریخ 27 جولای 2014 میلادی وارد خدمت ناوگان دریای خزر روسیه شده است. بدنه این شناور روسی با قابلیتهای پنهانکاری طراحی شده و وزن آن نیز در حدود 940 تن می باشد. طول این شناور 74 متر و عرض آن 11 متر می باشد. 

آشنایی با دو میهمان پنهانکار نداجا در انزلی+عکس

شاید در نگاه اول، این شناور کوچک روسی آنچنان نیرومند به نظر نیاید اما نگاهی به سامانه های راداری و خصوصا تسلیحاتی این شناور نظرات را تغییر خواهد داد. سلاح اصلی این شناور در نبردهای دریایی 8 فروند موشک ضد کشتی کلاب است که در ناتو با کد SS-N-27 شناخته می شود.

آشنایی با دو میهمان پنهانکار نداجا در انزلی+عکس
ناوچه موشک انداز گراد سویاژسک در انزلی

این موشک ضد کشتی توانا که در پرتابگرهای عمودی درون بدنه کشتی نصب شده است.  این موشک ضد کشتی با سرجنگی 200 کیلوگرمی مسلح شده و برد آن نیز 200 کیلومتر می باشد. سرعت این موشک در بخش زیادی از مراحل پروازی 0.9 ماخ است اما در مرحله تقرب نهایی به سمت هدف سرعت آن به 2.9 برابر سرعت صوت می رسد.

در بخش پدافند هوایی این ناو به دو پرتابگر 4 تایی موشکهای هدایت فروسرخ ایگلا مجهز است. یک توپ 100 میلی متری در جلوی ناو و دو قبضه توپ 30 میلی متری AK-630 برای دفاع نزدیک در برابر تهدیدات ضد کشتی در این ناو نصب شده است. یک قبضه نارنجک انداز مخصوص مقابله با تهدیدات زیر سطحی ، دو قبضه مسلسل 14.5 و یک قبضه مسلسل 7.62 میلی متری از دیگر سلاح های این شناور است.

در بخش راداری این ناوچه به سامانه آرایه فازی MR-352 Pozitiv-M1.2 radar، یک رادار کنترل آتش 5P-10-03 Laska و یک سامانه سونار مدل Anapa-M مجهز شده است. سیستم پیشرانه این ناو دو موتور دیزل ترکیبی هر کدام با قدرت 16000 اسب بخار می باشد که سرعتی در حدود 46 کیلومتر بر ساعت را برای این شناور به ارمغان آورده و برد آن نیز با سرعت 22 کیلومتر در ساعت در حدود 4 هزار کیلومتر است.

ماندگاری این شناور در دریا 10 روز و خدمه آن نیز 52 نفر است. در حال حاضر 5 فروند از این ناوچه های موشک انداز در ناوگان دریای خزر روسیه فعال هستند و بناست تا 15 فروند از این ناوچه ها برای روسیه ساخته شود.

ناو محافظ داغستان

اما کشتی بزرگتر روسی که به بندر انزلی سفر کرده است، ناو محافظ "داغستان" از کلاس ناوهای محافظ "گپارد" است. این شناور با شماره بدنه 693 در ناوگان خزر نیروی دریایی روسیه فعال است. این شناور در اواخر سال 2012 میلادی به خدمت نیروی دریایی روسیه وارد شده است.

این ناو محافظ با استفاده از طراحی پنهانکار ساخته شده و وزن آن در حالت بارگیری کامل 1900 تن می باشد. تمام ناوهای کلاس گپارد به موشک ضد کشتی KH-35 مجهز هستند اما شناوری که به ایران سفر کرده است از نظر سامانه موشک ضد سطح بسیار متفاوت است. ناو داغستان مثل ناوچه موشک انداز گراد سویاژسک به 8 فروند موشک ضد کشتی SS-N-27 مجهز شده است که مشخصات آن در بالا آمده است.

آشنایی با دو میهمان پنهانکار نداجا در انزلی+عکس
آزمایش موشک کلاب توسط ناو داغستان

در بخش دفاع هوایی این ناوچه به سامانه SA-N-4 که گونه دریایی موشک سام 8 است مجهز شده است. 4 پرتابگر اژدر 533 میلی متری، راکت اندازهای ضد زیردریایی RBU-6000 ،12 فروند مین دریایی، یک قبضه توپ 76 میلی متری در جلوی ناو و دو توپ 6 لول 30 میلی متری AK-630 به همراه سامانه Palma که گونه ای از سامانه کاشتان برای دفاع نزدیک است مجهز شده است. 

سامانه Palma ترکیبی از موشکهای سطح به هوا و توپهای گاتلینگ 30 میلی متری و سامانه هدایت اپتیکی برای مقابله با تهدید موشک های کروز و پرنده های دشمن می باشد.

آشنایی با دو میهمان پنهانکار نداجا در انزلی+عکس
سامانه دفاع نزدیک Palma 

آشنایی با دو میهمان پنهانکار نداجا در انزلی+عکس
ناو داغستان در بندر انزلی

در بخش راداری این ناو محافظ به سامانه Cross Dome برای جستجوی سطحی و هوایی، رادار کنترل آتش Pop Group برای موشکهای سطح به هوا، هشدار دهنده قفل لیزری، سامانه اخلالگر الکترونیکی، پرتابگرهای چف و فلیر برای مقابله با موشکهای کروز و همچنین چند مدل سامانه سونار مجهز شده است.

در بخش پیشرانه این ناو به دو موتور دیزل ترکیبی به قدرت 29000 اسب بخار و یک موتور دیزل به قدرت 8 هزار اسب بخار مجهز است که سرعتی در حدود 52 کیلومتر بر ساعت را برای این ناو فراهم می کند. در زمان حرکت با سرعت 19 کیلومتر بر ساعت برد این ناو 7 هزار کیلومتر است.

در بحث حمل بالگرد این مسئله به سفارش مشتری بستگی دارد. ناو مورد نظر روسی فاقد توان حمل بالگرد است اما در نمونه های صادر شده برای نیروی دریایی ویتنام، توان حمل بالگرد ضد زیردریایی نیز وجود دارد. این ناو دارای 98 نفر خدمه نیز می باشد. در حال حاضر 2 فروند از این شناورها در خدمت نیروی دریایی روسیه بوده و 2 فروند نیز به ویتنام صادر شده است. 4 فروند دیگر از این ناوهای محافظ نیز توسط ویتنام سفارش داده شده است.

حضور این شناورهای پر قدرت و مدرن در بنادر کشورمان که چند هفته پس از حضور ناوهای مدرن چینی رخ داد، نشان می دهد نیروی دریایی کشورمان به عنوان همکار و طرف مذاکرات قدرت های بزرگ دریایی جهان قرار گرفته و تجارب و آموزشهایی که از حضور فرماندهان و افسران ایرانی در اینگونه تمرینات و چنین شناورها و سامانه هایی به دست می آید، بسیار ارزشمند و قابل توجه است.
+ نوشته شده در  شنبه دهم آبان 1393ساعت 1:8 بعد از ظهر  توسط hosien  | 

این نوع زره که در جهان به "زره قفسی" معروف شده است به صورت خاص برای مقابله با تهدید راکت های ضد زره مثل خانواده آر پی جی روسی و یا AT-4 سوئدی و یا لاو آمریکایی طراحی و ساخته شده است.
به گزارش گروه دفاع و امنیت مشرق، از زمان های بسیار دور اسلحه سازان به دنبال طراحی و ساخت زره برای سربازان و ابزار آلات نظامی خود بودند. آشنایی بشر با علم ذوب فلزات و توانایی تولید آهن و فولاد و سایر فلزات یک گام بلند در ساخت زره ها به شمار می آمد که تا سالیان دراز به عنوان زره جنگجویان به کار می رفت. امروزه زره های کامپوزیتی، اورانیومی و واکنشی و یا زره های مایع از جمله پیشرفته ترین زره هایی هستند که در ارتش های جهان به کار می روند.

در صنایع دفاعی جمهوری اسلامی ایران نیز تلاش برای رسیدن به زره های پیشرفته برای غلبه بر تهدیدات گوناگون نیز در جریان بوده و به نتایج خوبی نیز رسیده است. در این گزارش به جدیدترین دستاورد در این زمینه اشاره خواهد شد.

زره مایع

یکی از فناوری هایی که در دنیا در حال تحقیق روی آن هستند و بر اساس اخبار رسمی اعلام شده توسط وزارت دفاع، ایران نیز به آن دست یافته است، زره های مایع است که در اسفندماه سال گذشته توسط مسئولان دفاعی کشورمان اعلام شد.

به صورت کلی و به زبانی ساده، زره های جدید از لایه های کولاری تشکیل شده است که با ماده "پلی‌اتیلن گلیکول" پوشیده شده اند. در حالت عادی این ماده که بر روی سطح مورد نظر قرار می گیرد به نوعی نرم و مایع است اما به محض برخورد جسم سخت با سرعت بالا، مثل یک گلوله در کسری از ثانیه خود را جمع کرده و شدیدا سخت می شود. در نتیجه ضربه حاصل از برخورد را دفع کرده و در سطح زره پخش می کند. 

در حال حاضر و بر اساس اخبار موجود واحدهای تحقیقاتی ارتش آمریکا بر روی بحث "زره مایع" کار می کنند. اما در جریان مراسم رونمایی از این دستاورد در ایران به استفاده از فناوری با عنوان "STF" در زره مایع اشاره شد. این واژه که کوتاه شده عبارت "shear-thickening fluid " است که به صورت کلی می توان آن را "مایع کاهش دهنده ضخامت" ترجمه کرد. 

از زره قفسی و کامپوزیتی تا زره مایع برای رزمندگان ایرانی+عکس
نحوه عملکرد زره مایع

این مایع همان "پلی‌ اتیلن گلیکول" است. اساس کار به این صورت است که لایه های مورد نظر کولار را مایع مورد نظر که رقیق شده ترکیب شده و آن را بر روی حرارت می دهند تا در حین بخار شدن اتانول موجود ، مواد اصطلاحا به خورد لایه های کولار برود. بر اساس آزمایشات انجام شده بر روی کولار، 4 لایه پوشش کولاری که از این مایع به عنوان پوشش بر روی خود بهره می برند توانی برابر 14 لایه کولار بدون استفاده از این مایع را دارند.

از زره قفسی و کامپوزیتی تا زره مایع برای رزمندگان ایرانی+عکس
زره مایع ساخت ایران

این مسئله یکی از مهمترین نکات مثبت مربوط به استفاده از این فناوری است که همانا کاهش وزن به شمار می آید. امروز و در جریان رونمایی از این محصول ، مسئولین وزارت دفاع اعلام کردند که استفاده از این فناوری در خوروهای زرهی باعث کاهش 76 درصدی وزن زره مورد نیاز خواهد بود. این مطلب در حقیقت یک انقلاب در صنعت ساخت خودروهای زرهی به شمار می آید. 

در حال حاضر در جهان غرب و برای نمونه در آمریکا و انگلستان از زره چابهام در تانکهایی مثل آبرامز و یا چلنجر بهره می برند که چنین صفتی را داراست. 

این تانکها بیش از 60 تن وزن داشته و این افزایش وزن باعث شده است که تا حدی از تحرک این تانکها کم بشود. در حال حاضر در آمریکا از زره کولار به غیر از زره های انفرادی در زره ناوهای هواپیمابر و رزم ناوها بهره برده می شود. پس امکان استفاده از کولار در خودروهای زرهی و تانکها و در کل وسایل نقلیه ممکن است.

حال می توان گفت 76 درصد کاهش در وزن زره یک تانک برای نمونه که بخش عمده وزن تانک را شامل می شود می تواند در کل به کاهشی تا حتی 50 درصدی وزن کل تانک بستگی به نوع آن منجر شود. این بدین معناست که حالا شما با داشتن همان قدرت موتور سابق می توان بر شتاب، میزان مهمات قابل حمل و یا خود زره و حفاظت تانک و یا خوروی مورد نظر افزود. 

البته باید گفت که در آمریکا در حال حاضر در حد پروژه های آزمایشگاهی بوده اما به نظر ایران توانسته است این پروژه را از مرحله آزمایشی خارج کرده و به مرحله عملیاتی برساند.

زره قفسی محافظ جدید زره پوش های ایرانی 

 برای اولین بار در جریان رژه 31 شهریور ماه مدل جدیدی "تانک رخش واکنشی" رونمایی شد. نکته قابل توجه در مورد این تانک زره قفس مانندی بود که به دور این تانک در بخش برجک و بدنه نصب شده بود. شاید در نگاه اول و برای بسیاری از افراد این نوع حرکت بی معنی و این نوع زره، فاقد کارآیی به حساب بیاید اما باید گفت که این نوع زره برای از بین بردن نوع خاصی از تهدیدات ضد زره بهترین انتخاب بوده و در کشورهای بسیاری از جهان در حال حاضر در حال استفاده است.

از زره قفسی و کامپوزیتی تا زره مایع برای رزمندگان ایرانی+عکس
تانک رخش واکنشی

این نوع زره که در جهان به "زره قفسی" نیز معروف شده است به صورت خاص برای مقابله با تهدید راکت های ضد زره مثل خانواده آر پی جی روسی و یا AT-4 سوئدی و یا لاو آمریکایی طراحی و ساخته شده است.

فراموش نکنیم که امروزه با وجود معرفی بسیاری از انواع موشک های هدایت شونده ضد زره، راکت های غیر هدایت شونده در این بخش خصوصا برای جنگهای شهری و فاصله نزدیک به دلیل سبکی و اندازه مناسب و فاصله کم با اهداف مورد نظر انتخاب اصلی به حساب می آیند.

از زره قفسی و کامپوزیتی تا زره مایع برای رزمندگان ایرانی+عکس
زره پوش استرایکر

از زره قفسی و کامپوزیتی تا زره مایع برای رزمندگان ایرانی+عکس
نفربر انگلیسی وایکینگ

کاری که این زره انجام می دهد در حقیقت بسیار ساده و در عین حال موثر است. برای مثال زمانی که یک راکت ضد زره به سمت یک تانک مجهز به این زره شلیک می شود ، قبل از برخورد راکت مورد نظر به بدنه تانک این راکت با زره مورد نظر برخورد کرده و منفجر می شود. 

انفجار در فاصله دورتر از بدنه تانک باعث می شود تا بخش زیادی از انرژی حاصل از انفجار به زره قفسی وارد شده و در اصطلاح "ضرب آن گرفته شود". همین منفجر شدن سر جنگی راکت در فاصله ای دورتر از بدنه باعث نجات یافتن تانک و عدم آسیب دیدن سرنشین ها و خود زره پوش مورد نظر می شود.

از زره قفسی و کامپوزیتی تا زره مایع برای رزمندگان ایرانی+عکس
تانک T-72 ارتش سوریه مجهز به زره قفسی

اما نکته جالب در مورد این زره این است که این نوع از پوشش حفاظتی بسیار سبک بوده و نه فقط بر روی تانک ها و بلکه تمامی زره پوش ها و حتی خودروهای تاکتیکی غیر زره پوش نیز نصب شده و به راحتی از آنها در برابر این گونه از تهدیدات دفاع می کند. 

نگاهی به خودروهای نظامی نیروهای غربی در افغانستان به خوبی این مسئله را نشان می دهد. زره پوش آمریکایی استرایکر ، خودروی ضد مین بوفالو، نفربر روسی BTR-4، تانک آلمانی لئوپارد و بسیاری دیگر از زره پوش ها و تانک های معروف حال حاضر جهان در مناطق جنگی در حال خدمت است. 

با توجه به ویژگی مهم این زره جدید یعنی سادگی نصب در کنار هزینه پایین طراحی و ساخت، یگانهای زرهی کشورمان در هر زمان که نیاز بدانند می توانند به راحتی و در اسرع وقت چنین سازه ای را روی نفربرها و تانک های ایرانی نصب کنند یا آنرا در اختیار کشورهای دیگر قرار دهند که این ابتکار، نتایج قابل توجهی را در میدان رزم به همراه خواهد داشت.
+ نوشته شده در  شنبه دهم آبان 1393ساعت 1:7 بعد از ظهر  توسط hosien  | 

ظهور فناوری‌های جدید در عرصه رادارها منجر به ساخت نمونه‌های پیشرفته‌ای شد که از نظر قابلیت‌ها رشدی جهش‌گونه نسبت به نسل‌های قبل از خود داشتند. رادارهای آرایه فازی ایرانی نمونه بارز این محصولات جدید هستند که امروزه گونه فراگیر رادارهای مختلف زمین‌پایه و هواپایه شده‌اند.
به گزارش گروه دفاع و امنیت مشرق، وظیفه مجموعه پدافند هوایی در زمینه رصد دشمن، در قالب كشف، شناسایی و اعلام خبر به یگان‌های عمل كننده مختلف تعریف می‌شود. بدین ترتیب در صورت ورود دشمن به فضای خودی، یگان‌های مربوطه که شامل هواپیماهای رهگیر و سامانه‌های دفاع هوایی هستند واکنش لازم را به موقع نشان می‌دهند.

برای این منظور لازم است چشمان تیزبین پدافند هوایی که همان رادارها هستند بتوانند تمام فضای خودی و نیز تا عمق سرزمین‌های اطراف کشور را دیده، به دقت بررسی نمایند و اهداف را در همان عمق کشف کنند. به علاوه برای رویارویی با تهدیدات موجود در نبردهای مدرن شامل هواپیماها، پهپادها و موشک‌های پنهانکار راداری نیز توانمندی‌هایی علاوه بر برد بالا باید در رادارها ایجاد شود.

کشورمان ایران ضمن برخورداری از سامانه‌های راداری خارجی، سال‌ها است که اقدام به طراحی و ساخت و تولید رادارهای مورد نیاز خود در انواع باندهای فرکانسی و با بهره‌گیری از جدیدترین فناوری‌های در دسترس کرده ضمن اینکه رادارهای خارجی در اختیار خود را نیز به تناسب توانمندی‌های ایجاد شده بهسازی نموده است.

روز یکشنبه هفته جاری خط تولید 3 سامانه مهم راداری که توسط متخصصین صنایع الکترونیک وزارت دفاع در صا شیراز طراحی و ساخته شده است افتتاح و به بهره‌برداری رسید که با احتساب این سه رادار، مجموع رادارهای معرفی شده در کشورمان به عدد مشهور 40 رسید. مشرق نیز در راستای معرفی تلاش‌های جهادگران این عرصه به معرفی 40 نمونه از رادارهای زمین‌پایه ساخت کشورمان می‌پردازد که دارای کاربردهای مختلف نظارت هوایی و سطحی هستند.

1- رادار ملی

ورود رادارهای جدید به ایران پس از جنگ تحمیلی و تفاوت‌های عملکردی آن با نمونه‌های موجود متخصصان کشور را به اين تصمیم رساند که بايد حتماً راداري ديجيتالي و ساخت داخل فراهم شود. این امر در نهایت به ساخت رادار ملی با برد 450 کیلومتر در سال 1377 منجر شد که مراحل طراحی و ساخت آن تماماً توسط نیروهای داخلی به انجام رسید.

پیش از این کار بزرگ، فرستنده‌ها، گیرنده‌ها و برخی از اجزای سامانه‌های راداری موجود توسط متخصصان تعمیر و در صورت عدم وجود قطعات لازم در اثر تحریم‌ها، با طراحی آن بخش به صورت بومی، قطعه یا بخش (ماژول) ساخت ایران روی سامانه نصب می‌شد.

اولین نمونه راداری که به صورت بومی طراحی و ساخته شد رادار ملی است. این رادار در کنار گيرنده‌هاي ديجيتالي ناظر 1 و 2 که به سامانه‌های راداری موجود در آن زمان افزوده شدند ساخته شد.

نتيجه تحقيقات کارکنان مجرب رادار پیرامون فناوری‌هاي روز دنيا باعث شد تا رادار ملي با شرايط برد بالا و تفکيک‌پذيري فاصله‌اي و زاويه‌اي بسيار خوب و از همه مهم‌تر براي قطع وابستگي از دنيا ساخته شود. در واقع با توجه به ساخت داخل بودن این رادار برد بلند امکان پوشش سطح گسترده‌ای از کشور که قبلاً مقدور نبود با ساخت تعداد کافی از آن ممکن شد.

مهم‌ترين مزيت رادار ملي، راحتی کار برای تيم فني و فرآیند تعمیراتی است زیرا اين رادار به دلیل استفاده از فناوری‌های نوین به سرعت عيب‌يابي و رفع عيب مي‌شود. مزيت ديگر آن آسايش تيم عملياتي است زیرا اين رادار علائم (اسکوپ)‌ بسيار روشن و واضحي دارد و کاربر آن، اهداف مورد نظر را از بين اهداف ثابت به راحتي پيدا مي‌کند. مزيت ديگر رادار ملی خودکار شدن بسیاری از عملکردهای آن است به طوري که به راحتي به شبکه مکانيزه و يکپارچه پدافند‌ هوايي کشور متصل مي‌شود.

محدوديت رادار ملي بويژه در مورد محدوديت‌هاي راه‌اندازي، نسبت به رادارهاي موجود کمتر است. در حال حاضر رادار ملي حداقل در شرق، شمال و غرب کشور وارد خدمت شده و به عنوان بخشی از زنجیره نظارت هوایی در فواصل طولانی و هشدار زودهنگام به کار می‌رود.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار ملی

رادار ملی نشان داده است که شرايط جوي در کارکرد آن تأثير بسیار اندکی دارد و در تمام فصول سال و انواع محیط‌های مرطوب، کوهستانی و حتی کویری آزمایش شده و کمترین ایراد و محدودیت را نسبت به رادارهای موجود نشان داده است. اين رادار هم براي هشدار زودهنگام و هم براي ردگيري اهداف هوايي کاربرد دارد و داده‌های تولیدی توسط آن به مراکز فرماندهی و آتشبارهای عملیاتی ارسال می‌شود تا سریع‌ترین واکنش نسبت به شرایط نشان داده شود.

برد رادار ملی در حدود 450 کیلومتر است که آن را در رده رادارهای برد بلند هشدار زودهنگام قرار می‌دهد. آنتن رادار آن ساختاری سه تکه و میله‌ای- شبکه‌ای دارد. در نتیجه از جرم آنتن کم شده و مقاوت آن در مقابل باد نیز بیشتر می‌شود. این رادار از نوع ثابت است که در مواضع مشخص راداری نصب شده و به نظر می‌رسد که نوع نیمه متحرک یدک شونده نیز داشته باشد.

2- کاشف یک

کاشف-1 راداری تماماً متحرک، میانبرد، در باندS  با برد بیشینه150  کیلومتر و سقف ارتفاع قابل پوشش 14کیلومتر بوده و عملکرد آن 2 بُعدی است به این معنی که دو مختصه مکانی هدف را نسبت به خود می‌سنجد که شامل فاصله مستقیم و زاویه بوده و پس از پردازش، مختصات x و y آن را نمایش می‌دهد که مربوط به فاصله افقی و ارتفاع اهداف است.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
کاشف-1

این رادار که با نام TM-ASR-1 نیز معرفی شده است توان خروجی 800 کیلووات داشته و با توجه به برد خود به عنوان رادار هشدار ثانویه در فرایند کشف اهداف به کار می‌رود. با توجه به فرکانس مورد استفاده، کاشف توانایی کشف اهداف با سطح مقطع راداری پائین مانند پهپادهای کوچک و موشک‌های کروز را هم دارد. برای تضمین عملکرد بالای کاشف در فضای نبرد قابلیت مقابله با جنگ الکترونیک(ECCM)  نیز برای آن ایجاد شده است.

پس از کشف و ردیابی هدف، رادار اطلاعات را به مرکز فرماندهی و کنترل ویا آتشبارهای پدافند هوایی ارسال می‌کند. آنتن این رادار که از نوع سهموی(Parabolic)  است قابلیت گردش 360 درجه و با سرعت‌های دورانی 3، 6 یا12  دور بر دقیقه را به تناسب موقعیت راهکنشی (تاکتیکی) و حضور تهدیدات در منطقه دارد.

به گزارش مشرق، کاشف همچنین نقشه‌ای از کلاتر (بازتاب‌های عوارض سطحی) داده و می‌تواند مناطق حساس را به صورت تقویت شده در نمایشگرهای چندمنظوره خود نمایش دهد. کاشف توانایی کشف اولیه بیش از 100 هدف و ردیابی در حین جستجوی 20 هدف را دارد.

تمامی زیرسامانه‌های این رادار شامل مولد برق، اتاق خدمه و سامانه‌های پردازش و کنترل و ارتباطات و اجزای مکانیکی باز کردن و حرکت دادن رادار در یک کامیون مستقر شده‌اند که یکی از عوامل تحرک بالای این مجموعه است.

قابلیت این رادار در آماده شدن به کار و یا خروج از وضعیت کاری برای حرکت به منطقه‌ای دیگر بسیار بالا بوده و در زمان کمتر از 30 دقیقه آماده به کار می‌شود. متوسط زمان بین بروز دو ایراد در کاشف-1 بیش از 1000 ساعت و متوسط زمان لازم برای تعمیر ایراد در آن کمتر از 30 دقیقه است.

در نتیجه علاوه بر افزایش اطمینان‌پذیری آن، کارکردن و تعمیرات لازم نیز در زمان کوتاهی انجام شده و رادار به چرخه عملیاتی باز می‌گردد. این رادار در محیطی با سرعت باد 25 متر بر ثانیه (90 کیلومتر بر ساعت) و رطوبت 95% توانایی کارکرد دارد.

3- کاشف دو

کاشف-2 با بهسازی‌های مختلف بر روی کاشف-1 به وجود آمده است به طوری که برد نهایی این رادار تا 200 کیلومتر بوده که حدود 33% افزایش نسبت به نسل قبلی را نشان می‌دهد. فرستنده و گیرنده در این رادار کاملاً از فناوری حالت جامد بهره‌مند شده‌اند که باعث افزایش قابلیت‌های عملیاتی و همچنین افزایش اطمینان‌پذیری زیرسامانه‌های مربوطه می‌شود. از این رو قاعدتاً فاصله بین دو بروز ایراد در کاشف-2 بیشتر از نسل قبلی شده است.
 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
آنتن رادار کاشف-2

یک تفاوت مشهود ظاهری در دو نسل کاشف، آنتن رادار آنها است که در نسل دوم به جای آنتنی با سطح یکپارچه از سطح مشبک استفاده نموده‌اند. هر دو نوع آنتن‌ها از سه بخش متصل به هم تشکیل شده‌اند که در حال حرکت از هم باز شده و در طرفین و بالای خودروی حامل قرار می‌گیرند.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
کاشف-2 با آنتن‌های جمع شده

آنتن کاشف-2 به دلیل مشبک بودن، جرم کمتری داشته و در نتیجه به توان الکتریکی کمتری برای چرخش نیاز دارد و دوام اجزای متحرک آن نیز بیشتر گردیده و مقاومت آن در برابر باد نیز بهبود می‌یابد.

4- مطلع الفجر یک

رادار مطلع الفجر-1 از اولین نمونه‌های رادارهای داخلی با توانایی مناسب در کشف اهداف پنهانکار بوده است. این رادار در زمره رادارهای با برد متوسط به بالا قرار می‌گیرد و در باند VHF کار می‌کند.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار مطلع الفجر-1 در حالت آماده به کار

نحوه عملکرد سخت‌افزاری آنتن رادار مطلع الفجر بدین صورت است که آنتن‌های آن که به فرم یاگی هستند در حال حرکت به صورت جمع شده روی سقف کانتینر حاوی تجهیزات پردازش و کنترل قرار داشته و پس از استقرار در ناحیه مورد نظر باز می‌شوند.

این مجموعه روی پایه‌ای که به صورت تلسکوپی جمع شده است قرار دارد که با باز شدن این پایه مرکز آنتن‌ها در ارتفاع حدوداً 8 متری سطح زمین قرار می‌گیرد. در مطلع الفجر-1 از 12 آنتن یاگی شکل که مشابه آنتن‌های مرسوم گیرنده امواج تلویزیونی هستند استفاده شده است.

برد این رادار که 360 درجه را پوشش می‌دهد در حدود 300 کیلومتر بوده و سقف ارتفاع قابل پوشش آن 20 کیلومتر است که بیشتر از بالاترین سقف پرواز بسیاری از هواپیماهای نظامی معمول بوده و ارتفاع تاکتیکی اهداف را ارائه می‌دهد. مطلع الفجر-1 قابلیت ردگیری همزمان تا 100 هدف و نگهداری سابقه اهداف را دارد.

رادار به همراه مکانیزم‌های استقرار، سامانه‌های پردازش و کنترل، نمایشگرهای کاربران،  ادوات مخابراتی و سامانه تولید برق همگی توسط یک تریلر حمل می‌شوند که توان تحرک بالایی به آن می‌دهد. این رادار از سامانه‌های ضد جنگ الکترونیک نیز بهره‌مند است و پایداری خوبی در فضای نبردهای مدرن خواهد داشت.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
مطلع الفجر-1 با آنتن‌های جمع شده

قابلیت کد کردن پالس‌ها بر اساس الگوهای بومی با احتمال کشف پائین، شبکه عیب‌یابی خودکار، قابلیت پرش فرکانسی هم به صورت تصادفی و هم تابع الگوریتم مورد نظر تا 100 پله در کنار طراحی بخشی (ماژولار) از دیگر ویژگی‌های قابل ذکر سامانه مطلع الفجر-1 است. این رادار ضمن دارا بودن قابلیت عملکرد شبانه‌روزی امکان استفاده به صورت شبیه‌ساز آموزشی را نیز داشته و کاربری و تعمیر و نگهداری آن آسان است.

5- مطلع الفجر دو

رادار مطلع‌الفجر-2، يك رادار 3 بعدی، با قابلیت تحرك مناسب، برد بلند ویژه مراقبت هوايي و هشدار زودهنگام در باند VHF است كه مي‌تواند به طور مستقل عمل کرده ويا به عنوان بخشي از يك سامانه پدافندي و البته جزئی از شبکه یکپارچه پدافند هوایی باشد.

اين رادار قابل استفاده در تمام شرايط آب و هوايي و يك رادار مدرن با پردازش كوهرنت بوده و تماماً از اجزای نيمه هادي بهره‌مند است كه مي‌تواند اهداف هوايي را تا برد 480 كيلومتر و همچنين اهداف با سطح مقطع پايين را آشكارسازي و ردگيري كند.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
مطلع الفجر-2

در مطلع الفجر-2 نیز مانند نسل قبلی تمامی اجزای سامانه توسط یک تریلر قابل حمل بوده و تغذيه رادار مي‌تواند توسط دو ديزل ژنراتور نصب شده در آن يا توسط برق شهر انجام شود.

در روش پردازش کوهرنت یا منسجم(Coherent)  که در مطلع الفجر-2 از آن استفاده شده تمامی سیگنال‌های ارسالی با مشخصات یکسان از نظر فاز فرستاده می‌شوند و از اثرات تصادفی آنها پیشگیری می‌شود در حالی که در روش غیرکوهرنت یا نامنسجم سیگنال‌های ارسالی دارای اختلاف فاز هستند.

به گزارش مشرق، از نتایج به کارگیری چنین روشی، توانایی تشخیص کوچکترین تفاوت سرعت اهداف بوده که ناشی از اختلاف سیگنال‌های بازگشتی است که در هنگام ارسال هیچ اختلافی (در واقع اختلاف فاز) با هم نداشتند. همچنین تداخل کمتر و مزایای سیگنالی بهتری در این روش نسبت به روش نامنسجم وجود دارد.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار مطلع الفجر-2

استفاده از تجهیزات الکترونیکی پیشرفته نظیر نیمه هادی‌ها باعث افزایش مدت زمان قابل کارکرد و کاهش احتمال بروز خرابی در این رادار شده و میزان زمان مورد نیاز برای تعویض و تعمیر قطعات آن را نیز کاهش داده است.

در مطلع الفجر-2 از 32 آنتن در دو طبقه به فاصله حدود 2 تا 4 متر و در هر طبقه دو ردیف استفاده شده و در هر ردیف 8 آنتن به طور متقارن حول استوانه نگهدارنده قرار گرفته‌اند. بنابراین ارتفاع نهایی آنتن‌ها از سطح زمین باید به حدود 12 تا 14 متر رسیده باشد که در افزایش پوشش‌دهی ارتفاع پایین و نزدیک سطح زمین مؤثر است.

32 آنتن موجود در مطلع الفجر-2 تشکیل 2 کانال مجزا را داده‌اند که علاوه بر افزایش پایداری عملکردی رادار و قابلیت اطمینان بالا در زمینه شناسایی و ردگیری اهداف هوایی، با بهره‌گیری از 2 کانال مجزا در صورت از کار افتادن یا بروز هر گونه مشکلی برای یکی از آنها، دیگری به کار خود ادامه می‌دهد. طبق اعلام مسئولان مربوطه مطلع الفجر-2 که عملکردی 3 بعدی دارد از قابلیت اندازه‌گیری زاویه، جهت، سرعت و ارتفاع اهداف پروازی به روش مقایسه سیگنال بین 2 کانال مستقل موجود در رادار نیز برخوردار است.

6- رادار نظارت هوایی بایاستاتیک میانبرد

رادار بایاستاتیک دیجیتال حالت جامد که در باندVHF  کار می‌کند برای کشف اهداف هوایی با مشخص کردن فاصله، زاویه و سرعت آنها با قابلیت انتقال بی درنگ اطلاعات به شبکه پدافند هوایی ساخته شده است.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار بایاستاتیک میانبرد

مأموریت ویژه این رادار کشف اهداف پروازی با سطح مقطع راداری پائین همچون جنگنده‌های نسل پنجم، پهپادها و موشک‌ها است. این رادار از گیرنده باند وسیع استفاده کرده و تکنیک پرش فرکانسی در آن در دو حالت خودکار هوشمند با استفاده از JATS و حالت رندوم صورت می‌گیرد.JATS  یاJamming Analysis Transmission Selection   کار تحلیل جمینگ دشمن را انجام داده و فرکانس‌هایی که تحت تأثیر جنگ الکترونیک قرار گرفته تشخیص داده و برای تغییر آن اقدام می‌کند.

این سامانه یک رادار 2 بعدی است و فرستنده و گیرنده آن در فاصله‌ای چند کیلومتری از یکدیگر قرار دارند. این قابلیت به عنوان یک مزیت برای سامانه محسوب می‌شود زیرا بخش‌های غیرفعال (پسیو) آن را از حمله دشمن محافظت می‌کند. البته توان تحرک این سامانه بالا بوده و فرستنده و گیرنده هر یک در مکان محافظت شده جداگانه‌ای قرار دارند و به راحتی منتقل می‌شوند در نتیجه زمان آماده به کار شدن و خروج از حالت کار کمتر از 45 دقیقه است.

مزیت دیگری که در طراحی و ساخت این سامانه لحاظ شده بیشینه توان تشعشعی است که 4000 وات بوده و 120 کیلومتر را پوشش می‌دهد. این سامانه قابلیت ردگیری تا 100 هدف را با استفاده از توانایی ردگیری در حین جستجو و ارتباط کامل با بخش‌های کنترل و فرماندهی دارد.

این رادار دارای حامل‌های مختلف سیگنالی نوع پیوسته و فرستنده تماماً حالت جامد بوده و علاوه بر قابلیت JATS  برای مقابله با جمینگ، تکنیک جهش فرکانسی و روش «طیف گسترده» نیز در آن به کار گرفته شده است.

7 و 8 و 9- کاوش، جویا، هادی

این سه رادار از اجزاء سامانه پدافند هوایی موشکی مرصاد هستند. در این سامانه رادار جستجو و کشف هدف «کاوش» کار یافتن اهداف را بر عهده دارد. اهداف کشف شده دسته‌بندی و ارزیابی شده و اطلاعات به واحد فرماندهی و کنترل ارسال می‌شود. رادار جستجوگر ارتفاع پست «جویا» نیز برای کمک به کشف و ردگیری اهدافی که در ارتفاع پایین پرواز می‌کنند ایفای نقش می‌کند.

با کمک این رادار، مرصاد توانایی انهدام اهداف پروازی در ارتفاع پائین را نیز دارد. با تشخیص مرکز کنترل آتش سامانه، وظیفه ردگیری و قفل روی اهدافی که خطرناک‌تر تشخیص داده می‌شود به رادار رهگیر «هادی» سپرده شده و این رادار که سامانه‌های الکترواپتیکی نیز با آن همراه و هماهنگ و روی آن نصب شده‌اند کار تأمین اطلاعات لازم برای هدایت موشک نیمه فعال راداری را به سمت هدف تا لحظه اصابت به آن به انجام می‌رساند.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار کاوش

سامانه مرصاد قابلیت شناسایی هدف در فاصله 150 کیلومتری توسط رادار کاوش، قفل نمودن روی آن در فاصله 80 کیلومتری و مورد هدف قراردادن آن در بیشینه برد45  کیلومتری را دارد.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار هادی

با توجه به تهدیدات روز که اهداف با سطح مقطع راداری(RCS)  کم هستند، در طراحی این سامانه تلاش زیادی شده است تا قابلیت درگیری مؤثر با این تهدیدات ایجاد شود که منجر به ایجاد توانایی کشف اهداف با سطح مقطع بسیار کم در حدود 0.5 مترمربع در فاصله 110 کیلومتری شده است. با این ویژگی اغلب موشک‌ها، پهپادها و هواپیماهای جنگنده نسل چهارم پیشرفته به اهدافی عادی برای مرصاد تبدیل می‌شوند.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار جویا

رادارهای این سامانه دارای قابلیت‌های بالایی در زمینه اقدامات متقابل الکترونیکی و ضد جمینگ بوده و در نتیجه از پایداری بالایی در محیط نبرد برخوردار هستند.

10- رادار کیهانی سپهر

یکی از راه‌های کشف و تشخیص اهداف سطحی در فاصله دور استفاده از رادارهایOTH  است که از آنها با عناوین ماوراء افق، افق نگر و کیهانی نیز یاد شده.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
عملکرد رادارهای ماوراء افق

رادارهای کیهانی امواج HF را به لایه یونوسفر جو که از ارتفاع 85 کیلومتر تا 600 کیلومتری است می‌تابانند. با برخورد امواج به این لایه که منجر به شکست و بازگشت آنها به سمت زمین می‌شود محدوده‌های دور و وسیعی قابل پوشش است. به گزارش مشرق، این نوع رادارها برای نظارت بر مناطق دور دست از 500 تا 4000 کیلومتر و بالاتر در مساحت‌های بسیار بزرگ مناسب هستند.

این رادارها دارای شبکه‌ای از آنتن‌های فرستنده و گیرنده بوده و به دلیل ماهیت شبکه‌ای و گسترش سامانه‌های خود قابلیت حمل و نقل و جابجایی بالایی نداشته و به طور مستقر در مکان ثابت مورد استفاده قرار می‌گیرند. کاربرد غیرنظامی این رادارها در اموری از جمله اقیانوس‌شناسی و کنترل ترافیک دریایی و کاربرد نظامی آنها در بخش هشدار اولیه سامانه‌های دفاع موشکی بالستیک و کروز است.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
نمونه‌ای خارجی از رادارهای ماوراء افق

رادارهای کیهانی معمولاً به لحاظ سخت‌افزاری پیچیدگی کمتری نسبت به رادارهای فرکانس بالاتر دارند اما به لحاظ نرم‌افزاری و پردازش بسیار پیچیده هستند. دقت اندازه‌گیری این رادارها به اندازه رادارهای دیگر نیست و استفاده از آنها تنها در بخش هشدار اولیه مطرح است. کشوری که از رادار کیهانی استفاده می‌کند در واقع قادر است تحرکات کشورهای منطقه پیرامون خود را بر روی خاک آنها مورد پایش لحظه‌ای قرار دهد.

رادار سپهر که به عنوان دوربردترین رادار کشور نیز مطرح می‌شود از نوع رادارهای ماوراء افق بوده و به گفته مسئولین دفاعی برد معمول آن 2500 کیلومتر است که قابلیت تغییر از 800 کیلومتر تا 3000 کیلومتر را نیز دارد. این رادار که در سالیان اخیر طراحی و ساخته شده است با طی آزمایش‌های عملیاتی آماده به خدمت بوده و قرار است تا تعداد کافی از آن در مناطق مختلف کشور مستقر شوند.

11- علیم

این رادار یکی از نمونه‌های رادارهای پسیو ساخته شده در کشور است. رادارهای پسیو بدون انتشار امواج و با دریافت بازتاب‌های راداری ناشی از فرستنده‌های دیگر کار کشف اهداف را به انجام می‌رسانند. این فرستنده‌ها شامل انواع مختلفی از جمله امواج فرستنده‌های رادیو و تلویزیون است.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار پسیو علیم

این نوع رادارها مزایای قابل توجهی دارند از جمله توانمندی ویژه در کشف اهداف با سطح مقطع راداری پائین و اهداف پروازی در ارتفاع و سرعت کم. در عملکرد رادارهای بای‌استاتیک و مولتی‌استاتیک، دریافت امواجی که توسط هواگردهای پنهانکار به سمتی غیر از فرستنده منحرف شده‌اند یکی از روش های کشف این گونه هواگردها است. رادارهای پسیو هم در واقع نوع خاصی از رادارهای مولتی‌استاتیک بوده و در نتیجه در کشف این اهداف موفق هستند.
 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
علیم در حالت آماده به کار

از دیگر مزیت‌های رادارهای پسیو هزینه تولید و هزینه عملیاتی پائین به دلیل نبود فرستنده و اجزای مکانیکی متحرک است. البته این نوع رادارها نیاز به توان پردازشی بالایی به دلیل ماهیت متنوع امواج دریافتی داشته و حداقل 6 مرحله کار پردازش داده‌های دریافتی باید انجام شود تا کار ردگیری هدف به انجام برسد. بنابراین ساخت رادار علیم در وهله اول نشان دهنده توانمندی بالای متخصصان کشور در زمینه‌های رایانه و پردازش است.

همچنین رادارهای پسیو به دلیل اینکه انتشار امواج ندارند توسط سامانه‌های دشمن کشف نشده و در نتیجه از حمله دشمن در راستای سرکوب پدافند هوایی مصون باقی می‌مانند. کمتر بودن اجزای مورد نیاز برای راه‌اندازی سامانه نیز به حفاظت و اختفای بهتر این نوع رادارها کمک می‌کند. بدین ترتیب این رادارها در نواحی نزدیک به دشمن نیز قابل استقرار هستند.

رادار علیم ساخت ایران بردی بین 250 تا 300 کیلومتر دارد که برای کشف و کمک به شکار سریع اهداف ارزشمندی چون جنگنده‌ها و هواپیماهای ضربتی و همچنین موشک‌های کروز پنهانکار راداری که به طور معمول در ارتفاع کمتر از 20 متری سطح زمین پرواز می‌کنند ابزار ارزشمندی در دست رزمندگان اسلام است.

12- الوند

الوند نام سامانه راداری است که بنابر اعلام مسئولان مربوطه در سه رده شامل برد کوتاه، متوسط و بلند ساخته شده است. حداقل دو نوع از آنها با تکميل تمامي آزمايش‌ها وارد يگان‌هاي قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء شده‌اند. این رادار به سامانه‌های ضدجمینگ جدید مجهز بوده که مطابق با نیازهای روز طراحی شده است.

13- طارق

این رادار با هدف ایجاد یک رادار زمینی برد کوتاه قابل حمل توسط نفر طراحی و ساخته شد. برد آشکارسازی این رادار برای انسان 4.5 کیلومتر، برای خودرو 8 کیلومتر و برای بالگردها 6 تا8  کیلومتر است.

آنتن آن از نوع میکرواستریپ آرایه‌ای بوده و بیشترین مقدار توان برای فرستنده تنها به 10 وات می‌رسد. این رادار در باند X کار کرده و بازه سرعت شیء قابل ردگیری توسط آن بین 3 تا 200 کیلومتر بر ساعت معادل 83 سانتیمتر بر ثانیه (نزدیک به سرعت راه رفتن انسان) تا 55.6 متر بر ثانیه است.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار طارق

طارق هم امکان اتصال به شبکه راداری کشور را داشته و هم می‌تواند از راه دور کنترل شود. همچنین می‌توان از طارق در سامانه‌های کنترل آتش استفاده کرد. جرم کل مجموعه این رادار شامل آنتن، سه‌پایه و سامانه پردازشگر کمتر از 30 کیلوگرم است که حمل آن را توسط یک تا دو نفر ممکن می سازد.

14- بصیر110

این رادار نیز برای استفاده در مأموریت‌های مراقبت زمینی و پایش مرزها ساخته شده است. با کمک داده‌های تولیدی این رادار کار مدیریت منطقه تحت پوشش و دیده‌بانی سامانه‌ای ممکن شده و حتی نوع اهداف نیز تشخیص داده می‌شود. این رادار دارای انواع مختلفی از جمله نمونه‌های B، D، P و PS است.

رادار بصیر-110 به سامانه مکانیابی جهانی نیز مجهز بوده و توانایی تشخیص سرعت اهداف را دارد. شبکه‌سازی و کنترل از راه دور، فرستنده و گیرنده از نوع نیمه هادی، برخورداری از کنسول و سامانه پردازش رایانه‌ای و کارکرد در باند X از دیگر قابلیت‌های رادار بصیر است.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
بصیر-110

باند X شامل طول موج 2.5 تا 4 سانتیمتر و فرکانس 8 تا 12 گیگاهرتز بوده و به دلیل مشخصات الکترومغناطیسی خود توانایی تشخیص اهداف کوچک را دارد و معمولاً خود این رادارها نیز سبک و کوچک هستند. به گزارش مشرق، بصیر نیز به همین دلیل قابلیت حمل شدن توسط نفرات و خودرو را دارد و ده‌ها دستگاه از آن توسط نیروی انتظامی در امر پایش مرزها به کار می‌رود. 

نمونه‌هایی از بصیر روی خودروهای تاکتیکی سبک و متوسط نیز نصب شده و بنابراین از قابلیت تحرک بسیار بالایی برخوردار هستند. برد آشکارسازی بصیر برای نفر پیاده 6 کیلومتر، برای خودروی سبک 12، خودروی سنگین 20 و برای بالگردها 25 کیلومتر است.

15- "GSR-110"

این رادار 25 کیلوگرمی نیز از جمله رادارهای کوتاه برد با مأموریت اصلی مراقبت زمینی است. برد آشکارسازی آن برای خودروهای سبک و کوچک تا 5 و برای خودروهای سنگین تا 6.4 کیلومتر است. آنتن این رادار توانایی گردش 360 درجه در راستای افقی را داشته و سرعت هدف قابل تشخیص برای آن بین 3 تا 100 کیلومتر بر ساعت است. جرم کلی رادار با تجهیزات جانبی 30 کیلوگرم است.
 
 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
GSR-110

از دیگر ویژگی‌های آن توانایی بالا در مقابله با جنگ الکترونیک، احتمال ردگیری شدن کم، فیلتر پردازش پالس داپلر، قابلیت تحرک بالا، آماده‌سازی سریع، فرستنده حالت جامد، آنتن آرایه‌ای میکرواستریپ، تشخیص و ردگیری اهداف به صورت دستی و خودکار، قابلیت شکل‌دهی دیجیتالی به موج و فشردگی پالس‌ها، قابلیت کنترل از راه دور کامل، قابلیت نظارت بخش‌های مختلف فضای تحت پوشش با محور و پهنای قابل انتخاب و توان مصرفی کمتر از 30 وات است.

16- افق

خانواده رادارهای افق به منظور پایش دریایی به عنوان رادار ساحلی توسعه یافتند. این رادار توانایی شبکه شدن با سامانه‌های راداری و پدافندی و اتصال به سامانه‌های کمک ناوبری از جمله Speed Log و GPS را داشته و توانایی ردگیری100  هدف دریایی از جمله ویژگی‌های مهم افق برای راداری در این رده است.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار افق

یکی از نمونه‌های رادار افق در باند X کار می‌کند که برخی از مشخصات عملکردی آن شامل توان ارسالی 25 کیلووات، سرعت چرخش آنتن 24 و 42 دور در دقیقه به صورت 360 درجه و برد اسمی 96 مایل دریایی معادل 177.6 کیلومتر است.

نمونه‌هایی از این رادارهای دریایی قابلیت نصب روی شناورها را دارند و با توانایی بالای خود در کشف تعداد بالایی هدف، قابلیت‌های شناورهای رزمی کشورمان را در اطلاع از موقعیت اطراف بسیار افزایش داده‌اند.

17- رادار تقرب فرودگاهی

هواپیماهای نزدیک شونده به یک فرودگاه پس از وارد شدن به حریم آن تحت کنترل مرکز مربوطه در آمده و برای فرود ایمن راهنمایی می‌شود. بار اصلی در سنجیدن وضعیت هواپیماها در این فرایند بر عهده رادار تقرب فرودگاهی است که یکی از اصلی‌ترین سامانه‌های فرودگاهی به شمار می‌رود. 

رادار ساخته شده برای این منظور قادر است از فاصله 30 کیلومتری فرودگاه هواپیما را تحت کنترل و هدایت خود گرفته و تا لحظه نشستن و پارک هواپیما آن را هدایت کند.
 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار تقرب فرودگاهی

18- رادار 10 شهریور

یک سامانه راداری کاملا پسیو و منحصر به فرد در سطح منطقه است. این رادار اهداف ریزپرنده را می‌بیند اما خودش دیده و کشف نمی‌شود، زیرا موجی از خودش ساطع نمی‌کند. سامانه دهم شهریور قابلیت ردیابی بیش از 100 هدف بطور همزمان را دارد که بدست نیروهای توانمند قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء (ص) آجا تولید شده است. این فناوری در اختیار تعداد بسیار محدودی از کشورها است.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
آنتن‌های رادار دهم شهریور

19- آرش1

این رادار جستجوگر، شناسایی اهداف در برد بلند با قابلیت تفکیک دقیق در سمت و برد پروازهای نزدیک به هم و کشف اهداف با سطح مقطع راداری کم را برعهده دارد. آرش-1 که قابلیت کشف ریزپرنده‌ها را نیز دارد از نوع استقراری بوده و برد آن در حدود 400 کیلومتر تخمین زده می‌شود.

20- آرش2

به گزارش مشرق، آرش-2 یک رادار 2 بعدی حالت جامد و با پوشش زاویه 360 درجه است و ارتفاع بيش از 100هزار پا معادل بیش از 30 کیلومتر را رصد می‌کند. آرش-2 بر اساس پیشرفت در تحقيقات و جنگ الکترونيک و پردازش سریع و به موقع نسبت به آرش-1 ارتقاء یافته و به توانمندی‌های به‌روزتری رسیده است.

آرش-2 در باند L کار کرده و توان قله 40 کیلووات دارد. فرکانس کاری آن 1200 تا 1400 مگاهرتز بوده و برد آن به 400 کیلومتر می‌رسد. کمترین فاصله قابل آشکارسازی توسط آن نیز 5 کیلومتر است. رادارهای باند L در عین توان مناسب برای کشف اهداف پنهانکار راداری، از دقت بالاتری نسبت به باندهای فرکانسی HF/VHF/UHF برخوردار هستند.

معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-

این رادار توانایی جستجو در حین ردگیری را داشته و تا 200 هدف توسط آن قابل ردگیری است. در آرش-2 از پردازشگر پیشرفته برای افزودن به قابلیت‌های ECCM استفاده شده و قابلیت کد کردن پالس ارسالی وجود دارد. با بهره‌گیری از پیشرفت‌های حاصل، رادار آرش-2 با احتمال بسیار کمی توسط دشمن رهگیری شده و در زمره رادارهای LPI  یا Low Probability of Intercept قرار می‌گیرد.

تذکر مهم: رادارهای معرفی شده در این گزارش عمدتاً دوربرد بوده و با ایجاد پوششی با باندهای فرکانسی متنوع توان شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور را در کشف به موقع انواع اهداف کوچک و بزرگ در پهنه آسمان کشورمان موفق می‌سازند. در قسمت پایین این گزارش به معرفی 20 رادار دیگر ایرانی می‌پردازیم که اکثر آنها از نوع آرایه فازی هستند.

طوفان آرایه فازی‌ها

ظهور فناوری‌های جدید در عرصه رادارها منجر به ساخت نمونه‌های پیشرفته‌ای شد که از نظر قابلیت‌ها رشدی جهش‌گونه نسبت به نسل‌های قبل از خود داشتند. رادارهای آرایه فازی نمونه بارز این محصولات جدید هستند که امروزه گونه فراگیر رادارهای مختلف زمین‌پایه و هواپایه شده‌اند. در ایران نیز با توجه به سطح علمی بسیار بالای متخصصان، طراحی و ساخت رادارهای آرایه فازی در دستور کار قرار گرفت و نمونه‌های متعدد با کاربری‌های مختلف از آنها توسعه یافته‌اند.

رادارهای آرایه فازی دارای توانمندی‌های بالایی هستند که ناشی از به کار گیری فناوری‌های جدید است. در این رادارها برای جستجو در فضای تحت پوشش سهم عمده به جای گردش مکانیکی آنتن رادار بر عهده تغییر در زاویه انتشار امواج است.

پویش بسیار سریع محیط (در حدود میلی ثانیه)، مقاومت بالا علیه اقدامات ضد الکترونیک و کشف بسیار مشکل محل رادار توسط سامانه‌‌های الکترونیکی گیرنده و هشدار راداری دشمن از جمله مهمترین ویژگی‌های عملکردی این رادارهای پیشرفته است. همچنین امکان پرش پرتو رادار از یک هدف به هدف دیگر در زمانی در حدود چند میکروثانیه، بهره (Gain) بالاتر آنتن رادار و انتشارات جانبی کمتر که به معنی امکان انتشار انرژی بیشتر در جهت مطلوب است و امکان فراهم‌سازی پرتوهای چابک که تحت کنترل رایانه هستند از دیگر مزیت‌های رادارهای آرایه فازی است.

در این رادارها تعداد زیادی المان فرستنده و گیرنده در کنار یکدیگر قرار داشته و هر یک از آنها در واقع یک رادار کوچک هستند که در مجموع با عملکرد هماهنگ، قابلیت‌های ویژه رادارهای آرایه فازی نظیر توانایی شاسایی همزمان صدها هدف که در فواصل و ارتفاعات مختلفی در پهنه آسمان توزیع شده‌اند را بوجود می‌آورند.

این رادارها دارای دو نوع اصلی فعال (اکتیو) و غیرفعال (پسیو) بوده که در نوع فعال می‌توانند تا 1000 بار در ثانیه تغییر فاز داده و در صورت بروز اشکال در برخی المان‌های گیرنده و فرستنده، کل رادار دچار اختلال نمی‌شود. رادارهای آرایه فازی الگوی مشخصی از انتشار امواج ایجاد نمی‌کنند در نتیجه سامانه‌های هشدار دهنده دشمن نمی‌توانند محل دقیق این رادار را مشخص نمایند.

همچنین رادارهای آرایه فازی سامانه‌های کنترل آتش، قادر به هدایت چندین موشک علیه چندین هدف در زمان واحد بوده و چون در کسری از ثانیه تغییر فاز می‌دهند شناسائی منبع پرتو برای دشمن کاری بسیار مشکل خواهد بود. این رادارها در صورت کشف شدن توسط دشمن یا مواجهه با اخلال‌های الکترونیکی، به دلیل تغییر فاز به میزان بسیار بالائی مقاوم هستند و در زمینه‌های گسترده‌ای ازجمله رادارهای هواشناسی، نصب بر روی جنگنده‌ها، ناوها و رادارهای رهگیری موشک‌های بالستیک قابلیت به کار گیری دارند.

21- نجم

رادار آرايه فازي نجم-802 ساخت ایران یکی از نمونه‌های جدید در این دسته است که يك رادار آرايه فازي با قابليت جستجو و ردگيري چندگانه اهداف هوايي بوده و براي استفاده در سامانه‌هاي پدافند هوايي برد متوسط طراحي و ساخته شده است. اين رادار در حالت جستجو می‌تواند اهداف را در برد متوسط آشكارسازي و آنها را با بهره‌گیری از قابلیت TWS ردگيري نمايد.

با استفاده از توانایی TWS در حالی که رادار مشغول ردگیری یک یا چند هدف شناسایی شده است بخشی از توان خود را نیز برای جستجوی مجدد اختصاص داده و در واقع هوشیاری مجموعه پدافند نسبت به فضای تحت پوشش بیشتر می‌شود زیرا با وجود این قابلیت در صورت حضور اهداف جدید در پهنه آسمان، سامانه از وجود آنها مطلع خواهد شد.

در حالت ردگيري با مديريت منابع رادار و استفاده از روش شكل‌‌دهي ديجيتالی پرتو رادار نجم قادر است اهداف را به صورت همزمان از فاصله متوسط ردگيري كند. با روش شکل‌دهی پرتو می‌توان امواج را در جهات مورد نظر تقویت یا تضعیف کرده بهترین مسیر را برای سیگنال‌های ارسالی و مشخصات مقدار و فاز آنها مطابق شرایط تنظیم نمود.

22- قدیر

برای اولین بار در حاشیه رزمایش بزرگ موشکی پیامبر اعظم-6 در تیر ماه سال 1390 خبر از وجود رادار دوربرد قدیر داده و برد آن 1100 کیلومتر و ارتفاع قابل پوشش آن 300 کیلومتر عنوان شد. در رزمایش فوق، رادار قدیر پس از پایان مراحل تحقیقات و ساخت نمونه اولیه که در نیروی هوافضای سپاه به انجام رسید تحت آزمایش عملیاتی قرار گرفت و پس از کارهای تکمیلی در چند سال اخیر، رونمایی رسمی و معرفی این رادار که دارای عملکرد 3 بعدی است در خرداد ماه سال جاری صورت گرفت.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار قدیر

قدیر راداری با فناوری آرایه فازی و از نوع استقراری و ثابت است. این رادار از یک مجموعه آنتن نصب شده روی دکل فلزی با ارتفاع زیاد و 4 بخش جانبی (فکتور) در اطراف آن که اضلاع یک مربع را تشکیل می‌دهند تشکیل شده است. آنتن‌های دکل مرکزی این رادار از نوع یاگی هستند که در رادارهای با طول موج بلند استفاده می‌شود.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
آنتن‌های نصب شده روی بخش‌های جانبی رادار قدیر

هر بخش جانبی رادار قدیر که به شکل یک صفحه عمود بر زمین ساخته شده وظیفه پوشش 90 درجه در سمت را داشته و ارتفاع آن 20 و طول آن 44 متر است. روی هر یک از این بخش‌ها 128 آنتن به صورت ماتریسی با 16 ستون و 8 سطر نصب شده است که در مجموع رادار قدیر را دارای 512 آنتن از این نوع نموده است. مجموع این آنتن‌ها با عملکرد آرایه‌ای خود، ویژگی‌های برتر رادارهای آرایه فازی را برای قدیر فراهم می‌کنند.

به گزارش مشرق، در زمینه باند فرکانسی رادار قدیر باید یادآوری نمود فرکانس‌های HF، VHF و UHF برای کشف اهداف در مسافت‌های دور کاربرد دارد. این باندهای فرکانسی به دلیل ماهیت کارکرد خود ناشی از طول موج بلند، دقت کمتری نسبت به طول موج‌های کوتاه‌تر داشته اما با دستیابی به برد بسیار بالا، به خوبی نقش «هشدار زودهنگام» را برای مجموعه‌های پدافند هوایی اجراء می‌نمایند.

به علاوه این باندهای فرکانسی از توانمندی بالایی در کشف هواگردهای دارای سطح مقطع راداری (RCS) پائین برخوردار هستند که ناشی از عدم توانایی مواد به کار رفته در این هواگردها در جذب امواج طول موج بلند است.

23- رادار عصر

پروژه عصر، رادار هوايي دیجیتالی است که در باند S عمل کرده و علاوه بر استقرار در پایگاه‌های ساحلی، نياز عمده يگان‌هاي شناور کشور در رده ناو و بالاتر را در زمینه هشدار اوليه هوايي برطرف می‌کند. باند S برای کار در محیط‌های دریایی و شرایط مختلف آب و هوایی بسیار مناسب بوده و طول موج آن بین 8 تا 15 سانتیمتر است. 

به علاوه به دلیل طول موج کاری این باند، رادار عصر توانمندی مناسبی در کشف اهداف هوایی پنهانکار دارد. در این رادار از آنتن مسطح استفاده شده است که از نظر مشخصات عملکردی بهتر بوده و امروز بیشتر رادارهای پیشرفته از چنین آنتن‌هایی استفاده می‌کنند.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار عصر

رادار عصر می‎تواند به صورت 3 بعدی اهداف را ردگیری نماید یعنی فاصله، زاویه سمتی و ارتفاع آنها را تعیین نماید. این رادار قابلیت ردگیری همزمان 100 هدف را داشته و برد آن برای اهدافی با سطح مقطع راداری (RCS) 4 متر مربع در حدود 200 کیلومتر است.

با توجه به ظاهر رادار عصر قاعدتاً در آن، تغییر جهت امواج تنها در راستای عمودی بر مبنای تغییر فاز انجام می‎شود زیرا این رادار قابلیت چرخش در صفحه افقی را دارد که این امر برای پویش (اسکن) در این راستا مورد استفاده قرار می‎گیرد.

به دلیل استفاده از فناوری‎های پیشرفته و پردازشگرهای دیجیتال، زیرسامانه‎های رادار عصر دارای حجم کمی بوده و این مزیت در ناوهای رزمی که استفاده بهینه از فضای موجود بسیار اهمیت دارد ارزشی دوچندان دارد. به علاوه این رادار توان مصرفی کمی داشته و گفته می‎شود توانایی ردگیری اهداف سطحی را نیز دارد.

24- رادار سامانه مصباح

سامانه پدافند هوایی توپخانه‌ای مصباح برای هدفیابی و کنترل آتش از یک سامانه رادار 3 بعدی برد کوتاه استفاده می‌کند. این رادار که آنتنی متشکل از 9 المان خطی دارد وظیفه جستجو و کشف اهداف را داشته و ضمن تشخیص دوست از دشمن داده‌های مربوط به زاویه در سمت، ارتفاع و فاصله تا هدف را برای بخش آتش تأمین می‌کند.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار سامانه پدافند هوایی مصباح

این رادار که به صورت بومی و توسط متخصصان داخلی طراحی و تولید شده است از حجم و وزن پائین و سرعت پردازش بالایی برخوردار بوده و دقت آتش را برای این سامانه به میزان بسیار زیادی افزایش داده است. همچنین ضمن گردش 360 درجه‌ای آنتن، قابلیت ردگیری اهداف در ارتفاع کم نیز از جمله توانمندی‌های این رادار است.

25- رادار میانبرد ثامن

نام ثامن بر روی دو نوع رادار ایرانی گذاشته شده است. یک رادار هواشناسی ثامن و دیگری یک رادار نظامی در باند VHF. همانطور که اشاره کرده بودیم باند VHF از باندهای طول موج بلند است که برای کشف اهداف با سطح مقطع راداری پائین که رادارگریز تلقی می‌شوند بسیار توانمند است.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
نمونه رادار ثامن

این سامانه راداری کنترل هوایی، قابلیت کشف اهداف را داشته و دارای حداقل سطح مقطع است. این رادار در زمره نمونه‌های میانبرد و راهکنشی (تاکتیکی) بوده و قابلیت کشف اهداف پنهانکار و ریزپرنده را دارد.

26- رادار هواشناسی آسمان

رادار آسمان نخستين رادار هواشناسي کشور است که با نظارت و مشارکت مرکز باروري ابرها در کشور توسعه داده شده. از این رادار برای نظارت بر تغییرات شرایط ابرها، حرکت، تراکم و برخی ویژگی‌های دیگر آنها در محدوده ای با وسعت قابل توجه استفاده می‌شود.

این رادار در باند X کار می‌کند و برد آن 200 کیلومتر است و بر اساس اطلاعات دریافتی از ابرها، چگالی آنها را تخمین زده و احتمال بارشزا بودن آنها را ارزیابی می‌کند. محققان کشور در مدت یکسال این رادار را ساخته‌اند که دقت آن از برخی نمونه‌های خارجی مشابه بالاتر بوده و به قطع وابستگی به کشورهای دیگر منجر شده است.

27- رادار شهاب

سامانه راداری میانبرد، راهکنشی و غیر قابل کشف با قابلیت تداوم عملیاتی بالا در شرایط و محیط‌های جنگ الکترونیک بوده که در شرایط تحریم بدست متخصصان قرارگاه پدافند هوایی آجا به بهره‌برداری رسیده است. این رادار قابلیت کشف اهداف با سطح مقطع راداری بسیار پائین را داشته و ردیابی آن توسط سامانه‌های الکترونیکی دشمن بسیار دشوار است.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
نمونه رادار شهاب در رژه نیروهای مسلح

28- رادار دوربرد مراقبت هوایی باند وسیع

این رادار که اواخر سال 1392 در شیراز معرفی شد توسط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ساخته شده است. 

به گزارش مشرق، این رادار پيشرفته از جمله سامانه‌های جستجو و مراقبت هوایی برد بلند محسوب می‌شود که با توليد آن به عنوان رادار هشدار اوليه در شبکه پدافند هوایی توان مراقبت هوایی کشورمان بيش از پيش تقویت خواهد شد.
 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-

نمونه‌ای از این رادار به صورت ثابت روی زمین نصب شده و پایه آن با چرخش 360 درجه امکان پوشش فضای اطراف را در صفحه افقی فراهم کرده و احتمالاً در صفحه عمودی از چرخش الکترونیکی امواج استفاده می‌شود. 64 المان که هر یک به شکل 6 ضلعی است بر روی آنتن این رادار در 4 ردیف و 16 ستون نصب شده که با توجه به ابعاد آنها می‌توان گفت قاعدتاً رادار در محدوده فرکانس‌های VHF یا UHF عمل می‌کند.

همچنین آنتن سامانه تشخیص دوست از دشمن که قبلاً در رادارهای دیگر مانند آخرین گونه مطلع الفجر-1 و کاشف-2 دیده شده بر فراز این رادار نیز دیده می‌شود.

29- رادار علم الهدی

رادار علم الهدی در حاشیه بازدید مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا از نمایشگاه دستاوردهای نیروی هوافضای سپاه در اردیبهشت ماه سال جاری مشاهده شد. این رادار در باند VHF کار می‌کند و توانمندی بالایی در کشف و ردگیری اهداف پنهانکار راداری دارد.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار علم الهدی مربوط به سامانه پدافند موشکی با همین نام

این رادار از دو بخش اصلی افقی و عمودی تشکیل شده است که با وجود طول زیاد برای حمل و نقل قابلیت جمع شدن بر روی یک تریلر را داشته و توانمندی‎های جابجایی آن را بهتر و سریع‎تر نموده‎اند. ارتفاع بالای بخش عمودی این رادار توانایی آن را در کشف اهداف در ارتفاع پائین تقویت نموده و  برد مؤثر آن را به نسبت ارتفاع پروازی اهداف افزایش می‌دهد.

30- رادار کاوش

کاوش نام یکی دیگر از سامانه‌های راداری نمایش داده شده در نمایشگاه مذکور است. هر چند هیچ گونه مشخصاتی از این رادار اعلام نشده اما شباهت بسیار بالای آن به یک رادار بسیار معروف خارجی گویای اهداف طراحی آن است.

در واقع رادار کاوش مشابه بومی رادار روسی کاستا-2ئی2 است که در چند سال گذشته در زمره تجهیزات پدافند هوایی کشور مشاهده شده و از مهمترین اجزاء ایجاد کننده توان کشف اهداف پنهانکار راداری (رادارگریز) در سامانه‌های پدافند هوایی پیشرفته امروز کشور سازنده یعنی روسیه از جمله اس-300 است.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار کاوش

کاستا-2ئی2 یک رادار جستجو و مراقبت 3 بعدی و تمام سمتی برای پوشش ارتفاعات پائین است که برای کنترل آسمان و تشخیص خودکار برد، زاویه سمتی، ارتفاع و مشخص کردن مسیر پرواز اهداف طراحی شده و در باند UHF کار می‌کند.

این رادار روسی توانایی کشف اهداف کوچک و کم‌سرعت را نیز در فواصل مختلف دارد. طول موج این رادار در محدود دسی‌متر بوده و توان پوشش بردهای 5 تا 150 کیلومتر را دارد. زاویه ارتفاعی تا 25 درجه، پوشش سمتی 360 درجه و ارتفاع پروازی اهداف تا 6000 متر سایر مشخصات عملکردی آن است.

صرف نظر از مشابهت کلی رادار کاوش با کاستا-2ئی2 از جمله استفاده از 2 خودروی مرتبط با هم (یکی حامل آنتن و منبع تولید توان رادار و دیگری برای سخت‌افزارهای جانبی و اتاق استقرار خدمه)، مشابهت در طرح کلی ساختمان فیزیکی آنتن رادار و جمع‌کننده‌های امواج، تفاوت‌هایی در برخی بخش‌های مکانیکی و سازه آن دیده می‌شود. 

به علاوه با توجه به تجارب پیشین در طراحی و ساخت رادارهای همرده می‌توان گمانه‌زنی نمود که رادار کاوش نسبت به کاستا از برتری‌هایی برخوردار باشد از جمله تقویت نسبی برد، توانایی کشف تعداد هدف بیشتر، مداومت کاری بیشتر و توان مصرفی کمتر.

31- رادار بشیر

این رادار نیز در نمایشگاه نیروی هوافضای سپاه مشاهده شد و سپس تصاویری از نمای نزدیک آن در رسانه ملی به نمایش درآمد. رادار بشیر دارای یک آنتن مسطح مستقر بر روی پایه بوده که قابلیت چرخش به صورت 360 درجه را دارد و به نظر می‌رسد از نوع آرایه فازی باشد.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار بشیر

در واقع در رادار بشیر پویش محیط در افق با چرخش مکانیکی آنتن به انجام می‌رسد که ساختاری مرسوم در بسیاری از رادارها است. به علاوه در رادارهای پیشرفته، پویش محیط در راستای ارتفاعی با تغییر زاویه امواج به انجام می‌رسد که قاعدتاً در رادار بشیر نیز از همین روش استفاده شده است.

شکل آنتن همچنین نشان می‌دهد در این رادار از طول موج‌های کوچکتر مانند باندهای L و S استفاده شده است که دارای دقت بالاتری در تعیین موقعیت اهداف در مقایسه با باندهای HF/VHF/UHF هستند اما همچنان برای جستجو و ردیابی اهداف معمولی و پنهانکار راداری در بردهای متوسط و بلند استفاده می‌شوند.

به گزارش مشرق، در رادار بشیر ضمن مشابهت کلی طراحی رادار، آنتن و پایه آن و محل و شکل آنتن سامانه تشخیص دوست از دشمن، تفاوت‌های قابل توجهی نیز در همین بخش‌ها و اجزاء جانبی نسبت به رادارهای مشابه خارجی دیده می‌شود. سطح یکپارچه آنتن، تفاوت تعداد المان‌های آنتن سامانه IFF و 3 جزء نصب شده در پشت و دو طرف جانبی آنتن از جمله این اختلاف‌ها است که نشان‌دهنده بومی بودن طراحی رادار بشیر ضمن الگوبرداری از رادارهای مطرح و موفق خارجی است.

32- رادار 1700 المانی سامانه سوم خرداد

بنا بر اطلاعات منتشر شده از سامانه پدافند هوایی موشکی سوم خرداد، این سامانه توانایی درگیری همزمان با 4 هدف و هدایت تا 2 موشک به سمت هر یک از آنها را دارد. یک رادار آرایه فازی برخوردار از 1700 المان نقش رادار اصلی این سامانه برای رهگیری اهداف و هدایت موشک‌ها به سمت آن را بر عهده دارد. همچنین به دلیل ماهیت عملکرد این رادار و عدم تولید الگوی مشخص تابش امواج احتمال کشف محل آن توسط سامانه‌های دشمن بسیار کم است.

معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی- 
رادار آرایه فازی 1700 المانی در سامانه سوم خرداد

به کمک ویژگی‌های فناورانه رادارهای آرایه فازی که پیشتر به آن اشاره شد سامانه پدافند هوایی سوم خرداد به توانمندی بالایی در مقایسه با دیگر سامانه‌های پدافند هوایی در حال خدمت در کشور دست یافته که مهمترین آن توان درگیری همزمان با چندین هدف در بردها و ارتفاعات مختلف است.

به علاوه با شلیک دو موشک به سمت هر هدف، عملاً احتمال اصابت موشک‌ها بسیار افزایش می‌یابد که در سامانه سوم خرداد این امکان برای هر 4 هدف قابل درگیری وجود دارد و هدایت همزمان همه این موشک‌ها (دستکم در مراحل اولیه شلیک) از وظایف رادار آرایه فازی 1700 المانی این سامانه است.

33- رادار سامانه موشکی طبس

سامانه پدافند هوایی موشکی طبس برای ردگیری و انهدام اهداف در برد متوسط و ارتفاع متوسط تا بالا طراحی و ساخته شده است. رادار این سامانه از نوع صفحه تخت بوده و به نظر می‌رسد قابلیت تغییر زاویه مکانیکی را در 2 راستای افقی و عمودی دارد.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار سامانه موشکی طبس

هر چند طبس با هدف دستیابی به سامانه‌ای با قیمت کمتر از سامانه موشکی سوم خرداد طراحی شده و توان درگیری با تعداد کمتری هدف را دارد اما با توجه به شلیک موشک‌هایی از خانواده طائر-2 توسط طبس برد رادار آن طبیعتاً بالا بوده و دستکم در حدود 100 کیلومتر تخمین زده می‌شود.

34- رادار سامانه یازهراء

سامانه پدافند هوایی موشکی یازهراء و نمونه متحرک آن با نام حرز نهم، از یک رادار با آنتن منحنی برای قفل روی هدف بهره می‌برد که پرتابگرهای موشک در دو طرف آن قرار داده شده‌اند.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار تعقیب هدف در سامانه یازهراء

این رادار هم هدف و هم موشک را ردگیری کرده و واحد پردازش با اطلاعات حاصل از آن کار تولید فرامین برای رساندن موشک به هدف را انجام می‌دهد. نمونه خارجی این رادار در سامانه مشابه، در باند J عمل می‌کند و برد آن در حدود 15 کیلومتر است.

35- رادار کشف سامانه مرصاد

یکی از رادارهای به نمایش در آمده در نمایشگاه دستاوردهای وزارت دفاع که در شهریور ماه برگزار گردید، نمونه‌ای با آنتن مسطح بود که به عنوان رادار کشف سامانه مرصاد معرفی شده است. رادار حافظ یک رادار جستجوگر آرایه فازی فعال 3 بُعدی با برد متوسط است. این رادار می تواند انواع پرنده‌های مهاجم از جمله جنگنده‌ها و پهپادها و موشک‌های کروز را در ارتفاع پست و ارتفاع متوسط کشف کرده و موقعيت دقيق آنها را در 3 بُعد، شامل  برد و زاویه سمت و زاویه ارتفاع در اختيار رادار کنترل آتش سامانه سلاح قرار دهد.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار جدید حافظ برای کشف اهداف سامانه مرصاد

رادار حافظ همچنين قادر است پرتو را در 2 بُعد سمت و ارتفاع به صورت الکترونيکی و در زمان بسيار کوتاه تغییر داده، اهداف را از فاصله 250 کيلومتری آشکارسازی کرده و همزمان با جستجوی اهداف (قابلیت TWS) تعداد 100  هدف را ردگيری کرده و اطلاعات موقعيت آنها را در هر چند ثانيه برای سامانه سلاح به روز رسانی کند. با توجه به حد تفکيک بالا در برد، زاویه و سرعت، رادار حافظ می‌تواند در مقابل تهدیدات گروهی که در حال پرواز نزدیک به هم هستند به خوبی عمل کند.

این رادار علاوه بر امکان تغییر زاویه امواج در جهت افقی (بنا بر اعلام مسئولان) قابلیت چرخش مکانیکی 360 درجه در این صفحه را نیز داشته و برای جستجو در راستای عمودی از قابلیت پویش (اسکن) الکترونیکی توسط تغییر زاویه امواج استفاده می‌کند. آنتن این رادار توسط دو جک هیدرولیکی که در دو طرف آن قرار گرفته‌اند از موقعیت افقی (در زمان حرکت خودروی حامل) به موقعیت عملیاتی تغییر وضعیت می‌دهد.

معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی- 
رادار حافظ و خودروی حامل آن

این رادار دارای توانایی کار به صورت 24 ساعته بوده و با توجه به استقرار آن بر روی کامیون از تحرک بسیار خوبی برخوردار بوده، در زمان بسيار کوتاه قابل گسترش و آماده انجام عمليات است. رادار حافظ از روش‌های پيشرفته و به روز ضد جنگ الکترونيک، بهره‌مند بوده و قادر است در محيط‌های حاوی اختلال و جنگ الکترونيک و همچنين در شرایط جوی و آب و هوایی مختلف نقش مؤثری را ایفا کند.

با توجه به وجود اخباری از به کار گیری موشک‌های صیاد (احتمالاً صیاد-2) در سامانه مرصاد و با توجه به برد بالاتر این موشک‌ها نسبت به موشک‌های شاهین و شلمچه، رادار جدید احتمالاً برای به کارگیری به همراه موشک‌های صیاد توسعه یافته است.

36- رادار دوربرد کیهان

رادار کيهان یک رادار  2بعدی است که به گفته مسئولین دفاعی کشور قابليت کشف فاصله، زاویه و سمت و سرعت شعاعی اهداف را داشته و آشکارسازی و ردگيری اهداف هوایی در ارتفاعات مختلف شامل هواپيماهای متعارف، پنهانکار راداری، ریزپرنده‌ها و موشک‌های کروز از دیگر توانمندی‌های آن است. در واقع این رادار راهکنشی (تاکتیکی) برای کشف تعداد بالایی هدف و رویایی با حملات پرحجم دشمن طراحی شده.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار کیهان

به گزارش مشرق، در حالی که رادار کیهان به عنوان یک رادار برد بلند با فرکانس‌های ترکیبی عمل می‌نماید، راداری متحرک است. برای مقایسه رادارهای شهاب و ثامن که میانبرد محسوب می‌شوند از نوع ثابت هستند. بنا بر اطلاعات منتشر شده متحرک شدن رادارهای عمل کننده در محدوده فرکانسی HF در دنیا بی‌نظیر بوده و رادار کیهان اولین نمونه از این رادارها است که قابلیت تحرک دارد و نمونه خارجی ندارد. آنتن‌های این رادار که در حالت کاری به صورت شعاعی قرار می‌گیرند، برای حرکت، در پشت کامیون حامل جمع می‌شوند.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار کیهان به صورت جمع شده و در حال حرکت

از دیگر دستاوردها و فناوری‌هایی که با طراحی و ساخت رادار کیهان حاصل شده است فناوری طراحی آنتن‌های آرایه‌ای باند پهن، طراحی و ساخت فرستنده‌های توان بالا و حالت جامد با پهنای باند وسیع، طراحی و ساخت گیرنده‌های آرایه‌ای با گستره دینامیکی بسیار بالا و مقاوم در برابر تداخل، پردازنده‌های آرایه‌ای سرعت بالا برای دقت‌های بسیار بالا، بهینه‌سازی الگوریتم‌های پردازشی مختلف برای تحلیل با شرایط کاری موجود، ایجاد قابلیت‌های شبکه‌ای برای کاهش دغدغه‌های نگهداری سامانه‌ها و ایجاد قابلیت اجرای عملیات تحت شبکه و کنترل از راه دور است.

37- رادار رصد اجرام فضایی

مرکز رصد اجرام فضایی امام صادق علیه السلام که کار کشف و ردگیری راداری، الکترواپتیکی و رادیویی اجسام فضایی را بر عهده دارد از یک رادار آرایه فازی بهره‌مند است. این رادار از 3 وجه برخوردار بوده که در تصاویر منتشر شده المان‌های رادار تنها روی یک وجه آن و به تعداد 64 عدد دیده می‌شوند.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار رصد اجسام فضایی

در این رادار که برای ردگیری اجسام در ارتفاعات بالا طراحی شده با توجه به ماهیت ثابت آنتن‌ها قاعدتاً برای پویش فضای مد نظر در راستای افقی و عمودی از چرخش الکترونیکی امواج استفاده می‌شود. در صورتی که دو وجه دیگر رادار فوق نیز به آرایه آنتن‌ها مجهز باشد امکان پوشش 360 درجه محیط اطراف ممکن خواهد بود.

38- رادار فتح دو

این رادار دوربرد برای کنترل و مراقبت هوایی ساخته شده است که برای شناسایی اهداف با سطح مقطع بسیار کوچک کارایی بسیار زیادی دارد. فتح-2 برای اولین بار در رژه نیروهای مسلح در سال جاری به نمایش در آمد. اجزاء این رادار در حال حرکت مانند رادار مطلع الفجر-1 به صورت جمع شده در پشت یک کامیون قرار داده شده‌اند.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
تصاویر رادار فتح-2 در رژه نیروهای مسلح

به نظر می‌رسد با توجه به ابعاد آنتن‌ها این رادار در باندهای فرکانسی پهن عمل کرده که توانمندی بالایی در کشف اهداف پنهانکار راداری در بردهای بالا به آن می‌دهد. استقرار این مجموعه بر روی کامیون، قدرت تحرک بالایی را برای آن ایجاد نموده است.

39- رادار سامانه موشکی رعد-1

سامانه موشکی رعد-1 برای اولین بار در رژه نیروهای مسلح سال جاری به نمایش عمومی در آمد. در کنار موشک‌های این سامانه خودروهای حامل رادار آن نیز مشاهد شدند اما جزئیاتی از رادار مذکور منتشر نشده است. این سامانه راداری مستقر روی یک کامیون بوده که قدرت تحرک بالایی به آن می‌بخشد و در حال حرکت، اجزاء رادار کاملاً بسته است. یک دکل کوچک آنتن ارتباط با واحدهای شلیک در پشت این کامیون دیده می‌شود.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
کامیون حامل رادار سامانه موشکی رعد-1

موشک‌های سامانه رعد-1 شباهت بسیار بالایی به موشک‌های سامانه سام-6 روسی دارند. 2 رادار اصلی این سامانه پدافند هوایی روسی که در ایران نیز موجود است بر روی یک شاسی زرهی نصب شده‌اند شامل رادار کشف هدف 1S11 و رادار 1S31 برای تابان‌سازی هدف است که بردهای مختلفی در منابع برای آنها ذکر شده اما برد 75 تا 90 کیلومتر برای رادار 1S11 و تا 55 کیلومتر برای رادار 1S31 بیشتر قابل اتکا است. 

بنا بر این در صورت نزدیک بودن مشخصات عملکردی موشک سامانه رعد-1 که احتمالاً طائر-1 نام دارد به موشک سامانه سام-6، مشخصات عملکرد رادار آن نیز باید دستکم در حدود مشخصات رادارهای سامانه روسی باشند.

40- رادار ردگیری هدف در سامانه باور-373

سامانه پدافند هوایی دوربرد موشکی باور-373 همانند نمونه‌های خارجی دارای مأموریت مشابه، خصوصاً سامانه اس-300 روسی از رادارهای مختلفی بهره می‌برد. یکی از این رادارها که در نمایشگاه اخیر دستاوردهای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح بر روی خودروی جدید ظفر به نمایش در آمده بود رادار ردگیری اهداف با برد متوسط به بالا است که وظیفه ردگیری اهداف هوایی و موشک‌های بالستیک را دارد.
 
 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار ردگیری هدف سامانه باور-373

به گزارش مشرق، این رادار آرایه فازی و متحرک که از آنتن مسطح مستطیلی بهره می برد قابل مقایسه با رادار 96L6 است که این رادار روسی بردی بین 5 تا 300 کیلومتر داشته و توانایی ردگیری تا 100 هدف با سرعت‌های 50 تا 2800 متر بر ثانیه را دارد. برای رادار ایرانی نیز کارایی مشابهی را می‌توان تخمین زد. این رادار قابلیت چرخش مکانیکی در صفحه افقی برای پوشش 360 درجه اطراف را داشته و جستجوی آن در راستای عمودی نیز با چرخش الکترونیکی امواج به انجام می‌رسد.

علاوه بر رادارهای معرفی شده در این گزارش‌ها نمونه‌هایی از رادارهای ایرانی نیز وجود دارند که تنها یک اسم یا تصویر از آنها منتشر شده و به علت عدم انتشار مشخصات همچنان ناشناخته باقی مانده‌اند. از آن جمله رادار آنتن منحنی سامانه‌های موشکی کروز ساحل به دریا، رادار کشف و شناسایی سامانه باور-373 و رادار آرایه فازی تصویر زیر که در نمایشگاه دستاوردهای دفاعی سال 1390 حضور داشته است را می‌توان نام برد.

 
معرفی 40 رادار زمین‌پایه ایرانی-
رادار آرایه فازی در نمایشگاه دستاوردهای دفاعی سال 1390

مجموعه رادارهای نیروهای مسلح ایران که از فناوری‌های پیشرفته و روز دنیا در کنار توان بالای طراحی و ابتکارات بومی ایرانی بهره می‌برند در بردها و ارتفاعات مختلف، با فرکانس‌های کاری مختلف و برای انواع مأموریت‌های لازمه ساخته شده‌اند که عملکرد مطلوب این رادارها نیز در مواقع مختلف در کشف و ردگیری انواع پهپادها و هواپیماهای جاسوسی دشمن نمود داشته است.

این چشمان بیدار پدافند هوایی ایران به طور گسترده در اختیار یگان‌های عملیاتی قرار گرفته و کشور را از وابستگی به محصولات خارجی بی نیاز کرده‌اند.
+ نوشته شده در  شنبه دهم آبان 1393ساعت 1:5 بعد از ظهر  توسط hosien  | 

هواپیمای Y-8 یک پرنده همه فن حریف است که نقش هایی مثل ترابری، گشت دریایی، جنگ ضد زیردریایی، رادار هوابرد، سوخت رسانی هوایی، هواپیمای جمع آوری سیگنالها و شنود الکترونیک، ایستگاه پرنده رادیو و تلویزیونی توسط این هواپیمای چینی به اجرا در می آید.
به گزارش گروه دفاع و امنیت مشرق، هواپیماهای ترابری تاکتیکی نقش اصلی در مسئله حمل نیروها و ملزومات را در نیروی های مسلح دنیا ایفا می کند. هواپیمای آمریکایی C-130 هرکولس مشهورترین هواپیما در این حوزه است که کشورمان نیز تعدادی از آنرا در اختیار داشته و هنوز هم از آنها استفاده های فراوانی می کند.

اما در سایر نقاط جهان نیز تلاش ها برای حضور در بازار هواپیماهای ترابری تاکتیکی در جریان است و شرکتهای گوناگون در نقاط مختلف جهان طرح های جالبی را برای این بخش ارائه کرده اند. در این مطلب با 5 فروند هواپیمای ترابری تاکتیکی کمتر شناخته شده آشنا می شویم.

AN-70

شرکت هواپیماسازی آنتونوف یکی از معتربرترین کارخانه های دنیا در بحث طراحی و تولید هواپیماهای ترابری به شمار می رود که برای نمونه هواپیمای An-225 ساخت این شرکت به عنوان بزرگترین هواپیمای ترابری جهان شناخته می شود. این شرکت در زمان اتحاد شوروی سابق بنا نهاده شد و پس از فروپاشی شوروی این شرکت در کشور اوکراین به فعالیت خود ادامه داد.

هواپیمای AN-70 که توسط این شرکت ساخته شده است 4 موتوره بوده برای حمل بار و نیروهای نطامی در مسافتهای کوتاه و متوسط به کار می رود.

آشنایی با 5 پرنده ترابری تاکتیکی کمتر شناخته شده+عکس

این پرنده در اصل برای جایگزینی An-12 طراحی شده است. قابلیت به پرواز درآمدن در باندهای کوتاه و زیرسازی نشده از جمله خواص شاخص این هواپیمای اوکراینی می باشد.

این هواپیما از 4 موتور ملخ مدل D-27 ساخت اوکراین نیرو گرفته و می تواند 300 نیروی نظامی و یا تا 47 تن بار را تا مسافت 5 الی 6 هزار کیلومتر بسته به میزان بار حمل کند. سرعت آن 750 کیلومتر بر ساعت و ارتفاع پروازی آن 12 کیلومتر می باشد.

An-70 اولین پرواز خود را 16 دسامبر 1994 انجام داد. این هواپیما از سامانه هدایتی پرواز با سیم بهره برده و در کابی آن نیز شش نمایشگر رنگی نصب شده است. اما بحث تولید و صادرات این هواپیما اوکراینی تحت تاثیر شرایط اقتصادی و سیاسی قرار گرفت. با تغییرات به وجود آمده در اوکراین در سال 2004 میلادی روسها خود را از این پروژه کنار کشیدند و با روی کار آمدن دوباره یک دولت طرفدار مسکو آنها به قرارداد بازگشتند.

بنا بود که روسها تا 60 فروند از این هواپیما را خریداری کنند. سال گذشته میلادی و درجریان نمایشگاه هوایی ماکس 2013 نیز این هواپیما شرکت کرده و نظر بسیاری از کشورها را به خود جلب کرد اما در سال جاری میلادی و با تحولات به وجود آمده در روابط اوکراین و روسیه آینده این هواپیما نیز در هاله ای از ابهام فرو رفته است.

G222

پرنده بعدی در ایتالیا و توسط شرکت Alenia Aeronautica ساخته شده است. یک هواپیمای ترابری تاکتیکی دو موتوره که برای حمل نیرو و بار در شرایط سخت ، باندهای کوتاه و زیرسازی نشده و کمترین پشتیبانی فنی طراحی شده است. این هواپیما قادر است تا 9 تن بار و یا 53 نیروی نظامی را تا فاصله 1300 کیلومتری حمل کند. 

البته تعدادی از هواپیماهای نیروی هوایی ایتالیا از این مدل برای نقش سوخترسانی هوایی نیز مجهز شده اند.

آشنایی با 5 پرنده ترابری تاکتیکی کمتر شناخته شده+عکس

این هواپیما از دو موتور ملخی ساخت رولزرویس یا دو موتور ساخت شرکت جنرال الکتریک آمریکا بهره می برد. سرعت این هواپیما 540 کیلومتر بر ساعت و ارتفاع پروازی آن 7620 متر است. این هواپیمای به غیر از نیروی هوایی ایتالیا در بازار صادراتی نیز موفق عمل کرد و به کشورهای آرژانتین، نیجریه، پرو، افغانستان، ونزوئلا، لیبی، سومالی، تایلند، امارات، تونس و ایالات متحده آمریکا نیز صادر شد.

البته این هواپیما گونه پیشرفته تری نیز دارد که بر اساس سیستم پیشیران و الکترونیک پروازی هواپیمای C-130J سوپر هرکولس طراحی شده است و C-27J نام دارد. این هواپیما نیز در بازار صادرات بسیار موفق عمل کرده و به آمریکا، یونان، پرو، مراکش، بلغارستان، چاد، استرالیا و مکزیک نیز صادر شده است.

Y-8

بدون هیچ شکی می توان Y-8 چینی را یکی از موفقترین تلاش های کشور چین در صنعت هواپیما سازی به حساب آورد. این هواپیمای ترابری میان وزن و برد متوسط که از An-12 ساخت شوروی سابق مشتق شده است امروزه حجم بسیار زیادی از وظایف را در ارتش چین به عهده داشته و در بازار صادراتی نیز موفق ظاهر شده است.

آشنایی با 5 پرنده ترابری تاکتیکی کمتر شناخته شده+عکس

نقش هایی مثل ترابری، گشت دریایی، جنگ ضد زیردریایی، رادار هوابرد، سوخت رسانی هوایی، هواپیمای جمع آوری سیگنالها و شنود الکترونیک، ایستگاه پرنده رادیو و تلویزیونی و گونه مخصوص نقشه برداری از سطح زمین از جمله وظایفی است که توسط این هواپیمای چینی به اجرا در می آید.

Y-8 به 4 عدد موتور WJ-6 ملخی ساخت چین مجهز است و در نمونه ترابری می تواند تا 90 سرباز مسلح و یا 20 تن بار را حمل کند برد این هواپیما 5500 کیلومتر، سرعت آن در حدود 600 کیلومتر و ارتفاع پروازی آن 10 کیلومتر است. این هواپیما تاکنون به کشورهای پاکستان، میانمار ، ونزوئلا ، تانزانیا، سودان و فیلیپین نیز صادر شده است.

C-1

کاوازاکی C-1 هواپیمای ساخت ژاپن است که برای پاسخ به نیاز نیروی هوایی این کشور ساخته شد. این هواپیما اولین پرنده ترابری تاکتیکی ساخت ژاپن پس از پایان جنگ دوم جهانی بود که 31 فروند از آن به ارتش ژاپن تحویل داده شده است. این هواپیما از دو موتور جت ساخت شرکت پرات اند ویتنی که تحت لیسانس در ژاپن تولید شده است نیرو گرفته و می توان 64 نیروی نظامی و یا 11 تن بار را حمل کند. 

برد این هواپیما در زمان حمل ماکزیمم بار 1300 کیلومتر، سرعت آن 650 کیلومتر بر ساعت و ارتفاع پروازی آن 11 کیلومتر است.

آشنایی با 5 پرنده ترابری تاکتیکی کمتر شناخته شده+عکس

این هواپیما در ارتش ژاپن در نقش های دیگری مثل آموزش خدمه جنگ الکترونیک و همچنین بستر آزمایشی تجهیزات هواپایه نیز مورد استفاده قرار می گیرد. ژاپن به دنبال آن است تا این هواپیما را با نمونه C-2 که آن هم ساخت کمپانی کاوازاکی بوده و برد بیشتری دارد جایگزین کند.

KC-390

و در نهایت آخرین پرنده ترابری تاکتیکی در لیست ما جدیدترین پرنده در این حوزه به حساب می آید که همین چند روز پیش اولین فروند از آن از خط تولید کارخانه Embraer برزیل خارج شد. KC-390 که یک جت ترابری میان وزن دو موتوره حساب می شود قرار است تا ستون فقرات ترابری نیروی هوایی ارتش برزیل را تشکیل دهد. 

کشورهای کلمبیا و پرتغال در نیز در توسعه این هواپیما نقش داشته و آن را خریداری می کنند و در کنار آنها شیلی نیز برای خرید این پرنده ترابری اعلام آمادگی کرده است.

آشنایی با 5 پرنده ترابری تاکتیکی کمتر شناخته شده+عکس

این هواپیما که از دو موتور توربوفن مدل IAE V2500 ساخت یک کنسرسیوم مشترک نیرو می گیرد می تواند تا 23 تن بار یا 64 چترباز را تا حدود 2500 کیلومتر حمل کند. سرعت این هواپیما 850 کیلومتر بر ساعت و ارتفاع پروازی آن نیز 10 کیلومتر می باشد.

 این هواپیما سنگین ترین پرنده ساخته شده تاکنون توسط این شرکت برزیلی به حساب می آید و قادر است زره پوش های نظامی را نیز با خود حمل کند. قیمت پایین تر نسبت به سی 130 و مشخصات پروازی بهتر این هواپیما بسیاری را از کارشناسان را به این نتیجه رسانده است که KC-390 در آینده جدی ترین رقیب سی 130 در بازار پرنده های ترابری تاکتیکی به شمار خواهد رفت.
+ نوشته شده در  شنبه دهم آبان 1393ساعت 1:4 بعد از ظهر  توسط hosien  | 

گزارش مشرق از دو موشک جدید/
آخرین نمونه معرفی شده موشک نصر با نام «نصر بصیر» که نام آن اشاره به قابلیت رؤیت اهداف دارد، از جستجوگر الکترواپتیکی و احتمالاً از نوع تصویری فروسرخ (IIR) برای هدفگیری در فاز نهایی پرواز استفاده می کند که جستجوگر تصویری حرارتی در شب و شرایط نامساعد نیز با درصدی کاهش برد، توان عملیات دارد.
به گزارش گروه دفاع و امنیت مشرق، ایجاد قدرت دریایی قدرتمند برای جمهوری اسلامی ایران پس از پایان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و بر پایه تجربیات ارزشمند آن از اولویت بالایی برخوردار بوده است.

با مشاهده عملکرد موشک‎هایی همچون هارپون در اختیار نیروی دریایی ارتش ایران، موشک فرانسوی اگزوست در اختیار عراق و نیز استفاده از موشک کرم ابریشم توسط هر دو طرف، سرمایه‎گذاری قابل توجهی در وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح برای طراحی، ساخت و تولید موشک‎های ضد کشتی با بردهای متنوع خصوصاً انواع کروز که قابلیت شلیک از سه دسته اصلی پرتابگرها یعنی شناورها، هواگردها و سکوهای زمینی را داشته باشند، صورت گرفت.

اصلی‎ترین مشخصه این نوع موشک‎ها، پرواز در ارتفاع بسیار نزدیک به سطح زمین و عموماً کمتر از 30 متری در فاز پیمایشی (کروز) از مراحل حرکت آن است که بخش بسیار زیادی از زمان پرواز آنها را شامل می‎شود از این رو این موشک‎ها به نام کروز شناخته شدند. اغلب موشک‎های کروز ساخته شده دارای سرعت‎های کمتر از صوت هستند اما برخی نمونه‎های جدید در بخش نهایی پرواز (فاز ترمینال) به سرعت مافوق رسیده و برخی نیز از ابتدای پرواز، سریع‎تر از صوت حرکت می‎کنند.

موشک‎های کروز از هواپیما، پرتابگر زمینی، کشتی و حتی زیردریایی شلیک می‎شوند و انواع مختلف آنها برای حمله به رادارها، کشتی‎ها و اهداف زمینی توسعه یافته‎اند. برد نمونه‎های مختلف ساخته شده این نوع موشک‎ها از چند ده کیلومتر تا چند هزار کیلومتر است. برخی از مهم‎ترین اجزاء مشترک همه این موشک‎ها شامل پیشران راکتی برای نمونه‎های برد کوتاه تا متوسط و موتور جت برای نمونه‎های دوربرد، خلبان خودکار، ارتفاع‎سنج (برای اندازه‎گیری ارتفاع از سطح آب و پرواز در نزدیکی آن) و جستجوگر هدف که عموماً از نوع راداری، تصویری یا حرارتی است.

انواع موشک‌های کروز دریایی ساخت ایران شامل گونه‌های کوتاه برد کوثر و ظفر، میانبرد نصر، دوربرد نور، قادر، قدیر و رعد است که موشک قدیر به همراه نمونه‌ای جدید از موشک نصر به مناسبت سالروز صنعت دفاعی با حضور ریاست جمهور رونمایی شدند.

موشک نصر بصیر

موشک کروز ضد کشتی نصر در زمره سلاح‎هایی با برد کوتاه تا متوسط قرار می‎گیرد. اصلی‎ترین تفاوت این موشک با کوثر و ظفر، میزان بالای سرجنگی است که قدرت تخریب بسیار بالایی برای آن ایجاد نموده. موشک 350 کیلوگرمی نصر-1 با برد دستکم 35 کیلومتر حاوی یک سرجنگی نیمه زرهی 130 کیلوگرمی است.
 
2 کروز دریایی جدید ایران
نمونه هواپرتاب موشک نصر در کنار جنگنده بمب‎افکن اف-4ئی

به گزارش مشرق، موشک ضد کشتی و کروز نصر-1 پس از قرار گرفتن در خط تولید، به فهرست تسلیحات شناورهای تندرو اضافه شد که برد دورایستایی بهتری به آنها در مقابله با ناوهای دشمن می‎دهد. انواع شناورهای تندرو ایرانی از جمله ذوالفقار نیز به این موشک هدایت راداری و قدرتمند مجهز شده‎اند.

2 کروز دریایی جدید ایران
شلیک موشک نصر هدایت راداری از شناور تندرو ذوالفقار

موشک نصر دارای سکوهای ساحلی خوداتکا نیز بوده که با استقرار روی کامیون از تحرک مناسبی برخوردار شده‎اند. نمونه هواپرتاب این موشک کروز هم به تولید رسیده که روی هواپیماهای جنگنده نظیر اف-4 فانتوم نیروی هوایی ارتش نصب می‎شود. به علاوه در بازدید رئیس جمهور از نیروی دریایی سپاه در بندرعباس نیز یک بالگرد بل206 مجهز به یک موشک نصر در زیر بدنه به نمایش در آمد.
 
2 کروز دریایی جدید ایران
شلیک موشک کروز ضد کشتی نصر از پرتابگر ساحلی

این بالگرد می‎تواند به سرعت پیمایشی (کروز) بالاتر از 200 کیلومتر بر ساعت برسد که سرعت اولیه قابل توجهی به موشک می‎دهد. همچنین توان رسیدن به ارتفاع پروازی بیش از 3500 متر نیز در کنار سرعت اولیه‎ای که بالگرد به موشک می‎دهد برد نصر را در صورت شلیک از بالگرد به طور محسوسی افزایش خواهد داد.

بدیهی است پرتاب این موشک از هواپیماهای جنگنده از ارتفاع‎ها و سرعت‎های بیشتر باز هم به افزایش برد دورایستایی موشک منجر خواهد شد.

2 کروز دریایی جدید ایران
موشک نصر زیر بدنه بالگرد بل206

به گزارش مشرق، آخرین نمونه معرفی شده موشک نصر با نام «نصر بصیر» که اشاره به قابلیت رؤیت اهداف نیز دارد از جستجوگر الکترواپتیکی و احتمالاً از نوع تصویری فروسرخ (IIR) برای هدفگیری در فاز نهایی پرواز استفاده شده است.

این جستجوگر در زمره گونه‌های غیرفعال یا passive قرار می‌گیرد که بدون ایجاد هرگونه انتشاری اقدام به شناسایی و قفل روی اهداف می‌نماید.
 

2 کروز دریایی جدید ایران
موشک نصر بصیر

بدین ترتیب هوشیاری شناورهای دشمن در مورد شلیک موشک به سمت آنها به میزان چشمگیری کاهش می‌یابد. شناسایی اولیه موقعیت شناورهای دشمن نیز می‌تواند به روش‌های مختلفی صورت گیرد از جمله رادارهای دوربرد ساحلی، پهپادهای شناسایی یا توسط رادار شناورهایی در خارج از منطقه شلیک موشک.

جستجوگر تصویری فروسرخ (IIR) قابلیت ردگیری اهداف شناوری را از تمام زوایا داشته، از مقاومت نسبتاً بالایی نسبت به اخلال (جمینگ) و فریب برخوردار بوده و حساسیت بسیار بهتری در تشخیص اهداف دارد. همچنین برخلاف جستجوگرهای اپتیکی مرئی که تنها در روز و شرایط آب و هوایی مساعد قابلیت فعالیت دارند جستجوگر تصویری حرارتی در شب و شرایط نامساعد با درصدی کاهش برد، توان عملیات دارد.

جدیدترین حسگرهای فروسرخ تصویری قابلیت تشخیص در محدوده‌های متنوع امواج فروسرخ را دارند و در نتیجه به این دلیل و نیز افزایش هوشمندی پردازشگرهای دیجیتال، امکان مقابله با آنها بسیار دشوار شده است.

بسیاری از حسگرهای جدید تصویری فروسرخ در محدوده طول موج متوسط فروسرخ (MWIR) یا بلند فروسرخ (LWIR) کار می‌کنند تا تابش فروسرخ اجسام را به راحتی از نور مرئی تشخیص دهند. از این فناوری در سامانه‌های مختلفی با مأموریت‌های شناسایی، ردگیری اهداف، سامانه‌های کنترل آتش و حسگر موشک‌ها استفاده می‌شود.

2 کروز دریایی جدید ایران
تصویر فروسرخ از یک هدف دریایی در فاصله 4 کیلومتری

به نظر می‌رسد پنجره جستجوگر موشک نصر بصیر، دارای پوشش منیزیم فلوراید است که اثرات مهمی در تشخیص محدوده مطلوب امواج فروسرخ دارد. این ماده با حذف برخی از باندهای امواج فروسرخ، فقط فرکانسهایی از امواج فروسرخ را عبور می دهد که مربوط به مواد سازنده به کار رفته در تجهیزات هدف بوده و اثرات محیطی پس زمینه و اثرات حرارتی روی پنجره جستجوگر را نیز تا حد زیادی حذف می کند.

2 کروز دریایی جدید ایران
سر جستجوگر موشک نصر بصیر

همچنین خواص مکانیکی طلق یا شیشه پنجره جستجوگر با بهره‌گیری از این ماده بهبود می‌یابد که در صورت تشکیل امواج شوک در جلوی موشک در سرعت‌های شلیک مادون صوت بالا (High Subsonic) اهمیت بیشتری می‌یابد. به علاوه با بهره‌گیری از این ماده، مقاومت در برابر اثرات اصطکاکی و سایشی قطرات آب نیز بهبود یافته که ارزش بالایی برای موشک‌های کروز دریایی که در نزدیک سطح آب پرواز می کنند.

موشک قدیر

برای اولین بار در مهرماه سال 91 رئیس سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع خبر از ساخت موشک کروز قدیر در آینده‌ای نزدیک داد. پس از آن در فروردین ماه سال جاری فرمانده نیروی دریایی ارتش از بکار گیری این موشک هم در ناوشکن‌های نداجا و هم در پرتابگرهای ساحلی این نیرو خبر داد.

امیر سیاری تفاوت کروز قدیر با موشک‌های قبلی این نیرو نظیر نور و قادر را در بُرد، دقت و قدرت انهدام آن عنوان کرده بود.

به گزارش مشرق، موشک ضد کشتی و کروز نور از اولین نمونه‎های این نوع موشک‎ها بود که در سال‎های دهه 1370 به خدمت نیروهای مسلح کشورمان در آمد. موشک نور با طول 6.38 متر که 1.24 متر آن مربوط به موتور راکتی اولیه است، 715 کیلوگرم جرم داشته که 175 کیلوگرم آن مربوط به سرجنگی نفوذگر نیمه زرهی موجود در آن است.

برد این موشک 120 کیلومتر بوده و می‎تواند با سرعت نزدیک به 0.9 ماخ پرواز کند.

2 کروز دریایی جدید ایران
شلیک موشک نور از ناوشکن البرز

ناوچه‎های رده تندر و سینا، ناوهای رده بایندر و ناوشکن (ناو محافظ) رده الوند و جماران، هواناوهای BH-7، بالگردهای میل-17/171 و هواپیماهای جنگنده مانند اف-4 فانتوم از جمله تجهیزات نیروهای دریایی سپاه و ارتش و نیروی هوایی ارتش هستند که این موشک را به کار می‎برند.

همچنین مجموعه‎های پرتابگرهای متحرک ساحلی که هر یک برخوردار از رادار، واحد فرماندهی و کنترل و چندین پرتابگر هستند دیگر سامانه کاربر موشک نور محسوب می‎شوند. این سامانه‎ها که به صورت خوداتکاء عمل می‎کنند نقش مهمی در دفاع ساحلی در برابر واحدهای شناور دشمن دارند که البته سامانه‎های مستقر شده در مناطق مختلف قابلیت شبکه شدن با هم را نیز دارند.
 
2 کروز دریایی جدید ایران
موشک کروز ضد کشتی نور

موشک نور برای پرتاب از شناورها یا سکوهای ساحلی با یک موتور راکتی اولیه سوخت جامد سرعت گرفته و پس از جدا شدن این پیشران، با موتور توربوجت که ورودی هوای آن زیر بدنه و بین دو بال پائینی قرار دارد به مسیر خود ادامه می‎دهد.

در فواصل نزدیک هدف، موشک ارتفاع خود را به چند متری سطح آب می‎رساند تا کار شناسایی و درگیری دشمن با آن سخت شده و موشک به بخشی از هدف که نزدیک آب است اصابت کند که سبب ایجاد بیشترین آسیب در هدف شده و احتمال غرق شدن آن را افزایش می‎دهد.

موشک قادر نیز نمونه‎ای جدید از موشک نور است که برد آن افزایش یافته. قادر با بهره‎مندی از ساختار و طراحی مشابه و حتی ابعاد نزدیک به نور دستکم 220 کیلومتر برد دارد.

در واقع به نظر می‎رسد متخصصان صنعت موشکی کشور برای تولید موشک قادر از نظر فیزیکی تنها کمی طول موشک نور را افزایش داده باشند. همانطور که در تصویر زیر پیداست، قطر و بال‎های دو موشک نیز مشابه هم هستند و این مشابهت بالای دو موشک قیمت تمام شده موشک جدید را به میزان قابل توجهی کاهش می‎دهد.

2 کروز دریایی جدید ایران
موشک ضد کشتی قادر در کنار نور

از توانمندی‎های اعلام شده برای موشک قادر باید به سامانه خلبان خودکار دیجیتال، سامانه ناوبری با دقت بالا، امکان برنامه‎ریزی موشک قبل از شلیک، امکان هدفگیری اهداف با سطح مقطع راداری پایین، رادار پیشرفته با قابلیت مقابله با جنگ الکترونیک، آماده‎سازی و واکنش سریع موشک برای حمله به هدف و توانایی ضربه زدن به اهداف ساحلی علاوه بر هدف‎های شناور اشاره کرد.

2 کروز دریایی جدید ایران
شلیک موشک کروز قادر از پرتابگر ساحلی

موشک قادر در یکی از آزمایش‌های خود با سرجنگی که تنها یک ششم سرجنگی واقعی موفق به هدف قرار دادن یک هدف واقعی با طول 63 متر شد که در اثر اصابت این موشک کشتی مذکور غرق گردید که نشان دهنده قدرت بالای سرجنگی به کار رفته است. بنابراین پیداست با سرجنگی با قدرت 6 برابر قادر قادر به غرق کردن کشتی‌های بسیار بزرگتر دشمن است.

به گزارش مشرق، موشک قادر نیز مانند نور از سکوهای متحرک ساحلی، ناوچه‎ها و ناوشکن‎ها، هواپیماهای جنگنده و بالگرد میل-17/171 پرتاب می‎شود. پرتابگرهای جعبه‎ای موشک قادر که برای پرتاب آن از سطح به کار می‎رود نیز مشابهت بالایی با نمونه‎های مورد استفاده برای موشک نور دارد که این نیز دلیل دیگری برای طی شدن یک سیر منطقی در توسعه موشک‎های کروز دریایی کشور است.

2 کروز دریایی جدید ایران
موشک قادر نصب شده زیر بال هواپیمای اف-4ئی نیروی هوایی ارتش

با توجه به پرواز این موشک‎ها در ارتفاع بسیار پایین، رادار کشتی‎ها به طور مستقل از رادارهای هواپایه و در بهترین حالت با در نظر نگرفتن سطح مقطع راداری کم موشک‎های نور و قادر از حدود 30 کیلومتری (با توجه به انحنای کره زمین) امکان رؤیت آنها را خواهد داشت و در این صورت با توجه به سرعت این موشک‎ها که بین 0.8 تا 0.9 ماخ (277 تا 312 متر بر ثانیه در سطح دریا در دمای 25 درجه سانتیگراد) است، دشمن تنها حدود 96 تا 108 ثانیه زمان برای واکنش خواهد داشت.

لازم به ذکر است نیروی دریایی آمریکا احتمال اصابت نمونه‎های مشابه خارجی از این موشک‎ها را در اواسط دهه 1990 در حدود 85 درصد برآورد نموده بود. این در حالی است که امروزه هر چند سامانه‎های کشف و هدفگیری و تسلیحات دفاعی ناوها پیشرفت نموده اما موشک‎ها نیز با بهره‎گیری از فناوری‎های جدید کاهش سطح مقطع راداری و نیز سامانه‎های پیشرفته راداری همچنان برگ‎های برنده خود را برای مغلوب کردن سامانه‎های دفاع موشکی دشمن خصوصاً در صورت شلیک پرتعداد به سمت یک کشتی حفظ نموده‎اند.

در آخرین گام، متخصصان صنعت موشکی کشور با افزایش بیش از پیش برد موشک‌های کروز از خانواده نور اقدام به طراحی و ساخت موشکی دیگر با کمترین تغییرات در ساختار و رسیدن به برد و قابلیت عملیاتی بیشتر نموده‌اند.
 
2 کروز دریایی جدید ایران
موشک کروز ضد کشتی قدیر

موشک قدیر نسل جدید از کروزهای دریایی ایران است که به برد 300 کیلومتر می‌رسد. این موشک نیز از طراحی ظاهری مشابه موشک‌های نور و قادر بهره می‌برد. با توجه به عدم تغییر محسوس در ابعاد موشک ممکن است علاوه افزایش حجم سوخت داخلی با بهسازی موتور برای کاهش مصرف سوخت یا کاهش وزن اجزاء میزان 36 درصدی افزایش برد نسبت به قادر تأمین شده باشد.

2 کروز دریایی جدید ایران
اصابت موشک قدیر به هدف فرضی با دقت بسیار بالا

این عدم تفاوت چندان زیاد قدیر با نسل‌های قبلی خود امکان استفاده از پرتابگرهای موجود دریایی و زمینی را ایجاد می‌نماید. پیرامون پرتابگرهای ساحلی این موشک‌های کروز می‌توان گفت عملکرد مستقل و خوداتکاء این سامانه‌ها به معني عدم وابستگي به سامانه‌هاي اصلي شناسايي در يک نبرد ناهمطراز خواهد بود. در واقع، يکي از مزاياي استقرار رادار بر روي خودروي پرتابگر توان فعاليت مستقل سامانه، در شناسايي اهداف است.

در يک هجوم گسترده که سامانه‌هاي شناسايي شده خودي، توسط دشمن مورد حمله قرار گرفته و حتي ممکن است در بدترين شرايط فرضي، ارتباط عادي واحدهاي موشکي با فرماندهي مربوطه به طور مقطعي دچار اشکالاتي گردد عملکرد مستقل سامانه، پيش‌بيني هوشمندانه‌اي براي پيشگيري از کاهش توان رزمي خودي در پاسخگويي به واحدهاي دشمن است.

پراکنده شدن توان شناسايي دشمن و پخش شدن قواي دشمن در شناسايي و انهدام پرتابگرهاي متعدد پرتاب که در عوارض طبيعي مناطق جنوبي کشور استتار شده و در مواقع لزوم وارد عرصه خواهند شد، از ديگر فوايد استفاده از اين پرتابگرهاي جديد هستند.

امکان تغيير مکان به دليل استقرار مجموعه، بر ‌روي خودرو و خروج سريع از مکان پرتاب پس از شليک موشک نيز به افزايش بقاپذيري رزمي سامانه مي‌افزايد.

2 کروز دریایی جدید ایران
پرتابگر ساحلی موشک‌های کروز دریایی؛ مجهز به رادار

به گزارش مشرق، امکان حمله به چندين هدف متفاوت از يک سايت و يا يک مجموعه هدف (ناوگروه دشمن) از چند جهت کاملاً متفاوت با موشک‌هاي برد بلند، نقش مؤثري در موفقيت نيروهاي دفاعي کشور در نبرد ناهمطراز احتمالي دارد.

با گسترش واحدهاي پرتاب در گستره وسيع سواحل جنوب، دشمن نياز به صرف توان بسيار بالايي در جنگ الکترونيک دارد و از تمرکز توان آن، روي يک يا چند مجموعه پرتاب در نواحي محدود، که تأثير بسزايي در مختل کردن فعاليت سامانه‌هاي خودي دارد جلوگيري مي‌شود.

وجود سامانه کنترل فرماندهي در مجموعه فوق نیز امکان هماهنگي بين چندين پرتابگر در يک سايت پرتعداد، به منظور تطبيق و تمايز اهداف شناسايي شده و تخصيص اهداف به پرتابگرها و يا حتي هماهنگي بين واحدهاي خود اتکا در مواقع لازم فراهم مي‌کند.
 
2 کروز دریایی جدید ایران
ساختار یکسان قدیر با قادر و نور

افزایش برد موشک‌های کروز دریایی از خانواده نور به 300 کیلومتر منجر به کاهش تعداد سامانه خوداتکاء زمینی برای پوشش سواحل 1500 کیلومتری جنوب کشور شده و نیز همپوشانی بیشتر سامانه‌ها را در صورت بکارگیری تعداد بالا برای درگیری با دشمن از چند جهت ایجاد می‌نماید.

لازم به ذکر است موشک‌های کروز رعد با برد 350 کیلومتر نیز توسط وزارت دفاع کشورمان در حدود یک دهه قبل ساخته شده اما به دلیل ابعاد بزرگ، این موشک از پرتابگرهای تک فروندی روی شاسی زرهی شلیک می‌شود که بدیهی است مزیت‌های پرتابگرهای چند فروندی و کامیونی موشک‌های نور و قادر و قدیر را ندارد.

2 کروز دریایی جدید ایران
تصویری مثالی از میزان منطقه تحت پوشش با هر پرتابگر موشک قدیر

افزایش منطقه خطر برای دشمن در اطراف شناورهای حامل موشک قدیر و نیز سواحل، امکان تغییر مسیر موشک و حمله از سمت پیش‌بینی نشده به دشمن به واسطه برد بالا (در صورت برخورداری از سامانه‌های هدایت و ناوبری لازم) و امکان شلیک موشک توسط پرتابگر زمینی از فواصل دور از ساحل برای سخت تر شدن شناسایی واحدهای پرتاب توسط دشمن از دیگر مزیت‌های افزایش برد موشک‌های کروز ضد کشتی به برد 300 کیلومتر است.

با احتساب دو موشک قدیر و نصر بصیر، خانواده موشک‌های کروز دریایی ساخت ایران دارای 8 عضو می شود که هر یک با پوشش رده‌های مختلف نیازهای عملیاتی، نقش مهم خود را در دفاع از سواحل و انهدام شناورهای دشمن ایفا می کنند.

این موشک‌ها با شلیک از حامل‌های مختلف شناوری، هوایی و ساحلی و بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته در زمینه هدفگیری، هدایت و کنترل با دقت بالا به اهداف خود اصابت می‌کنند.
 
 
+ نوشته شده در  دوشنبه هفدهم شهریور 1393ساعت 9:22 بعد از ظهر  توسط hosien  | 

گزارش "مشرق" از سه سامانه جدید پدافند هوایی؛
سه سامانه جدید پدافند هوایی "رعد2" ، "طبس" و "سوم خرداد" که روز گذشته و در جریان بازدید رهبر معظم انقلاب از نمایشگاه دستاوردهای نیروی هوافضای سپاه رونمایی شد، توانمندی تازه ای را برای یگان های پدافند هوایی کشور به وجود آورده و لایه جدیدی از دفاع هوایی را برای کشور به ارمغان خواهند آورد.
گروه دفاع و امنیت مشرق -  روز گذشته و در جریان بازدید رهبر معظم انقلاب از نمایشگاه دستاوردهای نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از دستاوردهای متعددی رونمایی شد. بخشی از دستاوردهای رونمایی شده مربوط به سامانه های پدافندی بود. سامانه های پدافندی "رعد2" ، "طبس" و "سوم خرداد" از جمله این سامانه ها بودند.

در نگاه اول مشخص می شود که این سامانه ها شباهت خاصی به سامانه موشکی رعد دارند که پیش از این رونمایی شده بود. البته در این میان تغییرات خاصی دیده می شود که به آن می پردازیم.

سامانه رعد رونمایی شده در رژه 31 شهریور سال 1391 ، از موشکهایی با نام طائر 2 بهره می برند. بر اساس اعلام مسئولین برد این سامانه 50 کیلومتر بوده و می تواند با اهدافی تا ارتفاع 22.8 کیلومتر درگیر شود. در عین حال مشخص بود که راداری بر روی پرتابگر این سامانه نصب نشده است و اطلاعات مورد نظر آن از طریق رادار که در محل دیگری مستقر است به آن می رسد.

آشنایی با 3 کابوس تازه ایرانی پرنده های دشمن+عکس
سامانه رعد

سامانه رعد 2 در حقیقت مدل ارتقاء یافته سامانه رعد 1 است. بر اساس اطلاعات موجود در سامانه رعد 2 از سامانه های اپتیکی به منظور انجام عملیات شناسایی نیز استفاده می شود. اهمیت مسئله در اینجا نهفته است که در صورتی که به هر دلیل سامانه های راداری "رعد 2" از کار بیفتند این سامانه می تواند با کمک سامانه های رهگیری و هدف الکترواپتیکال خود تا فاصله 80 کیلومتری خود را جستجو کرده و به شناسایی و کشف اهداف مورد نظر بپردازد.

آشنایی با 3 کابوس تازه ایرانی پرنده های دشمن+عکس

سامانه رعد 2 با فلش مشخص شده است

کیفیت و توانایی سامانه های الکترواپتیکال ساخت ایران در جریان شکار پهپاد RQ-170 به نمایش درآمد که در طی آن این سامانه ها موفق به شناسایی و رهگیری این پهپاد آمریکایی شده بودند.

همچنین سامانه مورد نظر بر روی یک دستگاه کامیون نصب شده و این امر نشان از بالا بودن انعطاف پذیری این سامانه و قابلیت نصب آن بر روی انواع خودروهای گوناگون دارد.

اما دو سامانه معرفی شده دیگر از تفاوتهای بیشتری نسبت به "رعد2" برخوردار هستند. بر روی هر دو سامانه "طبس" و "سوم خرداد" دو سامانه راداری مستقل دیده می شود. رادار به کار رفته بر روی سامانه "طبس" از لحاظ ظاهری تا حدودی به سامانه بوک روسی شبیه است و البته اطلاعات خاصی در مورد کارایی "طبس" ایرانی توسط مسئولین منتشر نشد. البته پیش از این مشرق در مقاله مربوط به سامانه "رعد" به برخی از تفاوتهای میان بوک با سیستم های ایرانی پرداخته بود.

آشنایی با 3 کابوس تازه ایرانی پرنده های دشمن+عکس
سامانه "طبس"

آشنایی با 3 کابوس تازه ایرانی پرنده های دشمن+عکس
سامانه روسی بوک

اما سامانه "سوم خرداد" از یک رادار با ظاهری شبیه به یک صفحه تخت و به نوعی مثل رادارهای آرایه فازی بهره می برد که خود یک نکته بسیار مهم محسوب می شود. این رادارها توان اسکن بسیار سریع تر فضای اطراف خود را داشته و در برابر جنگ الکترونیک دشمن از توانایی مقاومت بسیار بالاتری برخوردار است. بر اساس اعلام مسئولین این سامانه تماما مستقل می باشد. این بدین معناست که کلیه امور یعنی شناسايی، رهگیری، تعقیب و درگیری با هدف مورد نظر از روی همین یک سامانه انجام می شود که خود به کاهش حجم یگان ها و نفرات کمک کرده و در عوض تحرک و در نتیجه بقاء پذیری آنها را افزایش خواهد داد.

آشنایی با 3 کابوس تازه ایرانی پرنده های دشمن+عکس
سامانه پدافند هوایی "سوم خرداد"

این سامانه می تواند همزمان 4 هدف را رهگیری و 8 موشک را شلیک کنید. به نظر تاکتیک مورد نظر فرماندهان ایرانی برای استفاده از این سامانه به دلیل تحرک بالا و تجمیع تمام سامانه ها بر روی یک شاسی در راستاي بحث " شلیک کن – فرار کن " است. در این تاکتیک که به نوعی برای استراتژی نبرد ناهمطراز ایده آل می نماید دسته های چندتایی از این سامانه در نقاط مختلف مستقر شده و اهداف پرنده را غافلگیر می کنند. به نظر می رسد که طراحان این موشک برای هر هدف هوایی 2 موشک در نظر گرفته اند که شانس برخورد را افزایش دهد.

البته یک نکته را هم باید یادآور شد و این هم این که سامانه "سوم خرداد" همزمان با سامانه رعد تست شده بود و در همزمان نیز تصاویری از شلیک موفق آن پخش شد. در حقیقت ما در روز گذشته شاهد رونمایی رسمی از این سامانه در مقابل فرماندهی کل قوا بودیم.

آشنایی با 3 کابوس تازه ایرانی پرنده های دشمن+عکس
تست سامانه "سوم خرداد" با موشکهای طائر 2

اما نکته بعدی در مورد موشکهای به کار رفته در این سامانه است. همان گونه که دیده می شود در این سامانه از موشکهای طائر 2 ب استفاده شده است. با نگاهی به تصاویر مربوط به سامانه رعد و موشکهای به کار رفته بر روی آن به راحتی می توان تشخیص داد که موشکهای طائر 2 نسبت به نمونه به کار رفته در "رعد" بزرگتر هستند.

آشنایی با 3 کابوس تازه ایرانی پرنده های دشمن+عکس
موشک های طائر 2 ب

در هنگام بازدید رهبر انقلاب از سامانه "سوم خرداد" اعلام شد که این سامانه توانایی درگیری با اهدافی در فاصله 50 کیلومتر و ارتفاع 25 کیلومتر را دارد. این افزایش بیش از 2 کیلومتری در برد می تواند یکی از دلایل افزایش قطر موشک دانست. البته می توان استفاده از سرجنگی سنگین تر و همچنین رادار بزرگتر برای این موشک را نیز از دلایل این افزایش اندازه برشمرد.

اما نکته بسیار مهم که توسط یکی از مسئولین به رهبر انقلاب اعلام شد مربوط به برنامه های آینده سپاه برای این سامانه است. در هنگام بازدید فرماندهی کل قوا از این سامانه اعلام شد که سامانه مورد نظر از نظر کارایی کلی شبیه به اس 300 است اما برد کمتری نسبت به آن دارد که در آینده برنامه ای برای افزایش برد سامانه مورد نظر به 100 الی 200 کیلومتر داریم.

 

باید این نکته را مد نظر داشت که امروزه عمده تهدیدات هوایی در حوزه تهدیدات ارتفاع پایین و متوسط حضور دارند و سرمایه گذاری گسترده ایران در بخش سامانه های دفاع هوایی در ارتفاع پست و متوسط نشان از درک صحیح فرماندهان از تهدیدات در فضای موجود دارد.

صد البته با توجه به اخبار مرتبط به سامانه برد بلند باور 373 و همچنین افزایش برد موشکهای سامانه "سوم خرداد" می توان این امید را داشت که در آینده نزدیک جمهوری اسلامی ایران به طور کامل و در تمامی ارتفاع های مورد نظر دارای یک سامانه پدافند هوایی نیرومند و بومی که متکی به توان داخلی است باشد.

+ نوشته شده در  دوشنبه هفدهم شهریور 1393ساعت 9:20 بعد از ظهر  توسط hosien  |